Strona główna » Aktualności klubowe » Vademecum 2011-czyli świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych.

Vademecum 2011-czyli świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych.

 

Krwiodawcom szczególnie polecam stronę 24 dotyczącą korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej poza kolejnością (zaznaczone na czerwono).

 

Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Vademecum 2011
praca zbiorowa pod redakcją Norberta Tyszki
© Narodowy Fundusz Zdrowia Centrala
02-390 Warszawa, ul. Grójecka 186

 

3
Spis treści
Informacje podstawowe …………………………………………………………………………………………………….5
Świadczenia opieki zdrowotnej ……………………………………………………………………………………..6
Prawo do świadczeń …………………………………………………………………………………………………….9
Przynależność do oddziału NFZ ………………………………………………………………………………….11
Potwierdzenie prawa do świadczeń ……………………………………………………………………………..12
Świadczeniodawca i jego obowiązki …………………………………………………………………………….17
Rejestracja ……………………………………………………………………………………………………………….19
Skierowanie ………………………………………………………………………………………………………………21
Listy oczekujących ……………………………………………………………………………………………………..24
Dokumentacja medyczna ……………………………………………………………………………………………28
Prawa pacjenta ………………………………………………………………………………………………………….32
Wybrane informacje o świadczeniach ……………………………………………………………………………….39
Podstawowa opieka zdrowotna (POZ) ………………………………………………………………………….39
Profilaktyczne programy zdrowotne ……………………………………………………………………………..49
Ambulatoryjna opieka specjalistyczna ………………………………………………………………………..52
Leczenie szpitalne ……………………………………………………………………………………………………..56
Transport sanitarny …………………………………………………………………………………………………….57
Opieka stomatologiczna ……………………………………………………………………………………………..61
Leczenie uzdrowiskowe ………………………………………………………………………………………………64
Rehabilitacja lecznicza ……………………………………………………………………………………………….68
Opieka długoterminowa ………………………………………………………………………………………………73
Opieka paliatywna i hospicyjna ……………………………………………………………………………………77
Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień ………………………………………………………………..79
Stany nagłe. Zagrożenie życia …………………………………………………………………………………….82
Przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze………………………………………………………………85
Recepty i leki ……………………………………………………………………………………………………………..89
Informacje dodatkowe ……………………………………………………………………………………………………..93
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne………………………………………………………………………….93
Europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego – EKUZ …………………………………………………..97
Załączniki ……………………………………………………………………………………………………………………101
Świadczenia medycznej diagnostyki laboratoryjnej lub diagnostyki obrazowej
i nie obrazowej w POZ ………………………………………………………………………………………………101
Wykazy materiałów stomatologicznych ………………………………………………………………………104
Wzór recepty lekarskiej ……………………………………………………………………………………………105
Identyfikatory oddziałów NFZ …………………………………………………………………………………….106
Adresy i telefony informacyjne oddziałów NFZ …………………………………………………………….107
Rzecznik praw pacjenta …………………………………………………………………………………………….112
Tablica informacyjna ………………………………………………………………………………………………… 113
VADEMECUM
4
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
5
Informacje podstawowe
Informacje podstawowe
Prawo do ochrony zdrowia oraz prawo do świadczeń opieki
zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych to podstawowe
prawa zagwarantowane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Odpowiedzialność za zapewnienie obywatelom równego dostępu do
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych spada
na władze publiczne. Warunki i zakres udzielenia wspomnianych świadczeń
oraz zadania władz publicznych w zakresie zapewnienia dostępu do nich
określa Ustawa.
W Ustawie zdefiniowane są także zasady i tryb finansowania świadczeń
oraz zasady ubezpieczenia zdrowotnego, którego podstawą jest solidaryzm
społeczny.
Oznacza to, że każdy
ubezpieczony, bez względu
na to, jak wysoka jest składka,
którą płaci, otrzymuje takie
same świadczenia opieki
zdrowotnej.
W roku 2011 składka płacona
na ubezpieczenie zdrowotne
wynosi 9% podstawy wymiaru
(najczęściej przychodu).
!
Ustawa – Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. (Dz.U. z 2008 r.
Nr 164, poz 1027 z późn. zm.)
Fundusz – Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ).
Świadczeniodawca – np. lekarz, pielęgniarka, poradnia, szpital,
gabinet stomatologiczny czy gabinet fizykoterapii, który udziela
świadczeń na podstawie umowy z NFZ.
Pacjent – świadczeniobiorca, który zwraca się o udzielenie lub
korzysta ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych.
!
VADEMECUM
6
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Podstawową instytucją, wskazaną w ustawie, zapewniającą i finansującą
świadczenia opieki zdrowotnej dla ubezpieczonych oraz osób uprawionych
do świadczeń opieki zdrowotnej jest Narodowy Fundusz Zdrowia. W jego
skład wchodzą Centrala oraz 16 oddziałów wojewódzkich.
Świadczenia opieki zdrowotnej
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
obejmują:
Świadczenia zdrowotne, czyli wszelkie czynności służące zachowaniu,
ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne
wynikające z procesu leczenia lub odrębnych przepisów, a związane z:
» badaniem i poradą lekarską,
» leczeniem,
» rehabilitacją leczniczą,
» opieką nad kobietą ciężarną i dzieckiem,
» badaniami diagnostycznymi,
» pielęgnacją chorych i niepełnosprawnych, oraz opieką nad nimi,
» profilaktyką zdrowotną,
» z orzekaniem i opiniowaniem o stanie zdrowia,
» czynnościami technicznymi z zakresu protetyki i ortodoncji oraz
zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze.
Świadczenia zdrowotne rzeczowe – leki, wyroby medyczne, przedmioty
ortopedyczne i środki pomocnicze związane z procesem leczenia.
Świadczenia towarzyszące – np. zakwaterowanie i wyżywienie
w zakładzie opieki zdrowotnej całodobowej lub całodziennej, czy też usługi
transportu sanitarnego.
„Świadczeniobiorcy mają, na zasadach określonych w ustawie, prawo
do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie
zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie
chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności
i jej ograniczanie” (art. 15. ust. 1. Ustawy).
!
7
Świadczenia opieki zdrowotnej
Świadczenia mogą być udzielane zarówno przez publiczne, jak
i niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej, jak też przez osoby wykonujące
zawód medyczny, czy przez grupową praktykę lekarską lub grupową
praktykę pielęgniarek i położnych. Forma własności świadczeniodawcy nie
jest istotna. Wszystkie podmioty powinny traktować pacjenta jednakowo.
Odpłatność za świadczenia
Środki na świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków
publicznych, które są udzielane osobom ubezpieczonym, pochodzą
w większości ze składek na ubezpieczenie zdrowotne. Leczenie
pozostałych osób, innych niż ubezpieczone, pokrywane jest z budżetu
państwa.
W większości przypadków leczenie jest bezpłatne i pacjent nie ponosi
żadnych opłat. Zdarza się jednak, że musi pokryć koszty niektórych
świadczeń.
Nie finansowane przez NFZ są świadczenia, które nie znajdują
s i ę w wykazach świadczeń gwarantowanych określonych
w rozporządzeniach ministra zdrowia. Z poniesieniem kosztów przez
pacjenta może wiązać się także wykupienie zleconych przez lekarza
leków, środków pomocniczych czy też przedmiotów ortopedycznych.
Dopłacić trzeba również do zakwaterowania i wyżywienia w sanatorium
oraz zakładzie opiekuńczo-leczniczym. Pacjent może też zostać obciążony
kosztami niektórych usług transportu sanitarnego.
Pacjent powinien się liczyć także z tym, że będzie musiał pokryć koszty
wydania:
» orzeczenia o zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych;
» orzeczenia i zaświadczenia lekarskiego wydawanego na życzenie
świadczeniobiorcy, jeżeli nie jest związane z dalszym leczeniem,
rehabilitacją, niezdolnością do pracy, kontynuowaniem nauki,
Zapewnienie przez państwo prawa do ochrony zdrowia i dostępu
do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
nie jest równoznaczne z gwarancją realizowania wszystkich rodzajów
świadczeń. Nie oznacza także ich pełnej bezpłatności.
!
VADEMECUM
8
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
uczestnictwem dzieci, uczniów, słuchaczy zakładów kształcenia
nauczycieli i studentów w zajęciach sportowych i w zorganizowanym
wypoczynku;
» orzeczenia i zaświadczenia lekarskiego wydawanego na życzenie
świadczeniobiorcy, jeżeli nie jest wydawane w celach pomocy
społecznej, orzecznictwa o niepełnosprawności, uzyskania zasiłku
pielęgnacyjnego, dodatku z tytułu urodzenia dziecka lub jednorazowej
zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.
Świadczeniodawca może także obciążyć pacjenta kosztami udzielonych
świadczeń zdrowotnych, jeżeli jedyną i bezpośrednią przyczyną
ich udzielenia było zdarzenie spowodowane stanem nietrzeźwości.
W tym przypadku za udzielone świadczenia pobiera się opłatę niezależnie
od uprawnień do bezpłatnych świadczeń opieki zdrowotnej.
Świadczeniodawca może obciążyć nietrzeźwego pacjenta kosztami
świadczeń także wtedy, kiedy odmówi on poddania się badaniu na
zawartość alkoholu we krwi, potwierdzającemu stan nietrzeźwości.
Koszty badania, wydania orzeczenia lub zaświadczenia, związanego
z orzekaniem o niezdolności do pracy w celach rentowych lub ustaleniem
uprawnień w ramach ubezpieczeń społecznych są fi nansowane przez
podmiot, na którego zlecenie zostaje przeprowadzone badanie,
wydane orzeczenie lub zaświadczenie. Koszty wydania takiego
zaświadczenia powinny obciążyć Zakład Ubezpieczeń Społecznych
lub Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, a nie pacjenta.
Koszty badania, wydania orzeczenia lub zaświadczenia na zlecenie
prokuratury lub sądu pokrywane są z budżetu państwa, jednak strony
postępowania mogą zostać zobowiązane do ich pokrycia.
!
9
Prawo do świadczeń
Prawo do świadczeń
Konstytucja gwarantuje każdemu prawo do ochrony zdrowia, jednak
nie każdy ma prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych.
Zgodnie z Ustawą, prawo do leczenia i korzystania ze świadczeń na
zasadach w niej określonych mają ubezpieczeni, czyli:
» wszystkie osoby objęte powszechnym, obowiązkowym i dobrowolnym
ubezpieczeniem zdrowotnym w Narodowym Funduszu Zdrowia;
» zgłoszeni do ubezpieczenia członkowie rodziny osoby
ubezpieczonej:
- dzieci własne, dzieci małżonka, dzieci przysposobione, wnuki,
dzieci obce, dla których ustanowiono opiekę lub dzieci obce
w ramach rodziny zastępczej – do ukończenia przez nie 18. roku
życia.
Jeśli dziecko kontynuuje naukę po ukończeniu 18 lat, może być
zgłoszone do ubezpieczenia jako członek rodziny, nie dłużej
jednak niż do ukończenia 26. roku życia. Po tym czasie, o ile nie
jest ubezpieczone z żadnego innego tytułu, powinno powiadomić
szkołę lub uczelnię, która będzie zobowiązana zgłosić je do
ubezpieczenia w NFZ.
Dzieci posiadające orzeczenie o znacznym stopniu
niepełnosprawności lub inne traktowane na równi mogą być
zgłaszane do ubezpieczenia bez ograniczenia wieku.
- małżonkowie – mąż, żona (ale nie konkubenci).
- krewni wstępni (rodzice, dziadkowie) pozostający
z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym;
Każda osoba ubezpieczona ma obowiązek zgłoszenia do
ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, jeśli nie mają oni
innego tytułu do ubezpieczenia. !
VADEMECUM
10
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
oraz:
» osoby nieubezpieczone (posiadające obywatelstwo polskie
i zamieszkujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej):
- które spełniają kryterium dochodowe do otrzymywania świadczeń
z pomocy społecznej i otrzymały decyzję np. wójta, burmistrza,
- dzieci i młodzież – do ukończenia 18. roku życia,
- kobiety w okresie ciąży i połogu – do 42. dnia po porodzie;
» osoby bezrobotne zarejestrowane w urzędzie pracy – podlegają
obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego niezależnie od tego, czy
posiadają status członka rodziny;
» osoby uprawnione do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji
– ubezpieczone w innym niż Polska państwie członkowskim Unii
Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu
(EFTA), przebywające na terenie RP.
Poza wymienionymi, do świadczeń mają również prawo następujące
osoby:
» które były narażone na zakażenie poprzez kontakt z osobami
zakażonymi lub materiałem zakaźnym – w zakresie badań w kierunku
błonicy, cholery, czerwonki, duru brzusznego, durów rzekomych A, B
i C, nagminnego porażenia dziecięcego;
» uzależnione od alkoholu – w zakresie leczenia odwykowego;
» uzależnione od narkotyków;
» z zaburzeniami psychicznymi – w zakresie psychiatrycznej opieki
zdrowotnej;
» pozbawione wolności;
» cudzoziemcy umieszczeni w strzeżonym ośrodku lub przebywający
w areszcie w celu wydalenia;
Kryteria dochodowe do otrzymywania świadczeń pomocy społecznej
obowiązujące w 2011 r.
» osoby samotnie gospodarujące – dochód do 477 zł;
» osoby w rodzinie – dochód na osobę do 351 zł.
!
11
Przynależność do oddziału NFZ
» posiadacze Karty Polaka, w zakresie korzystania ze świadczeń opieki
zdrowotnej w stanach nagłych, chyba że umowa międzynarodowa,
w której RP jest stroną, przewiduje zasady bardziej korzystne.
Koszty świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych wyżej wymienionym
osobom pokrywane są z budżetu państwa.
Przynależność do oddziału NFZ
Każda pacjent korzystający ze świadczeń zdrowotnych finansowanych ze
środków publicznych jest przyporządkowany do oddziału wojewódzkiego
NFZ. Przynależność do konkretnego oddziału zależy od miejsca
zamieszkania i zgłoszenia. Czasowa zmiana miejsca pobytu nie pociąga za
sobą konieczności jednoczesnej zmiany oddziału Funduszu. Jeżeli jednak
osoba zmienia miejsce zamieszkania na stałe, powinna powiadomić o tym
płatnika składki, który dokona stosownej zmiany.
Płatnikami składek są m.in.:
» dla rolników i ich domowników – KRUS,
» dla pracowników – pracodawca,
» dla bezrobotnych – urząd pracy,
» dla emerytów i rencistów – najczęściej ZUS lub KRUS,
» dla uczniów i studentów, którzy:
- nie są nie są zgłoszeni jako członkowie rodziny lub,
- nie podlegają ubezpieczeniu z innego tytułu i ukończyli 26 lat,
szkoła lub uczelnia wyższa.
Wymienione instytucje zgłaszają do ubezpieczenia zdrowotnego osoby
podlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz członków
ich rodzin.
Osoby, które na przykład:
» prowadzą pozarolniczą działalność gospodarczą,
» ubezpieczyły się dobrowolnie,
» są uprawnione do świadczeń alimentacyjnych na podstawie ugody
sądowej lub prawomocnego orzeczenia sądu,
zgłaszają się do ubezpieczenia zdrowotnego samodzielnie. Wszelkich
zgłoszeń oraz aktualizacji dokonują w ZUS.
Dane dotyczące zgłoszeń oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne ZUS
i KRUS przekazują do Narodowego Funduszu Zdrowia.
VADEMECUM
12
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Potwierdzenie prawa do świadczeń
Osoba, która zamierza skorzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej
u świadczeniodawców, którzy mają podpisaną umowę z NFZ,
ma obowiązek przedstawić potwierdzenie prawa do ich uzyskania.
Obowiązek ten nie dotyczy dzieci do 6. miesiąca życia, które
nie zostały zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego.
Do czasu wydania Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego
dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń jest każdy
dokument, który potwierdza uprawnienia do świadczeń opieki
zdrowotnej, w szczególności dokument potwierdzający opłacanie
składek na ubezpieczenie zdrowotne, np.:
dla osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę
» druk zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz aktualnie
potwierdzony raport miesięczny ZUS RMUA wydawany przez
pracodawcę (nie dotyczy osób na urlopie bezpłatnym powyżej
30 dni);
» aktualne zaświadczenie z zakładu pracy lub podstemplowana
legitymacja ubezpieczeniowa;
dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą
» druk zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz aktualny dowód
wpłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne;
dla osoby ubezpieczonej w KRUS
» zaświadczenie lub legitymacja aktualnie podstemplowane przez
KRUS (dowód wpłaty składki w przypadku prowadzenia działów
specjalnych produkcji rolnej);
dla emerytów i rencistów
» legitymacja emeryta lub rencisty.
Dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń jest także karta
elektroniczna, pełniąca funkcję Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego. !
Od 1 stycznia 2010 roku ZUS nie wydaje już legitymacji
ubezpieczeniowych. !
13
Potwierdzenie prawa do świadczeń
W przypadku legitymacji wydanej przez ZUS numer legitymacji
powinien zawierać oznaczenie oddziału NFZ (patrz s.106).
Jeżeli 3. i 4. pozycja numeru zawiera znaki „–”, legitymacja nie
jest dokumentem potwierdzającym uprawnienia do świadczeń
zdrowotnych. W takim przypadku należy przedstawić inny dowód
ubezpieczenia. Np. osoba pobierająca rentę/emeryturę ZUS, ale
zamieszkała na terenie innego państwa, powinna przedstawić
aktualną kartę EKUZ;
» zaświadczenie z ZUS lub KRUS (WBA, ZER MSWiA);
» aktualny odcinek emerytury lub renty;
» dokument potwierdzający kwotę przekazanej emerytury lub renty,
w tym w szczególności odcinek przekazu lub wyciąg (art. 240 ust.
2 Ustawy);
dla osoby bezrobotnej
» aktualne zaświadczenie z urzędu pracy o zgłoszeniu do ubezpieczenia
zdrowotnego;
dla osoby ubezpieczonej dobrowolnie
» umowa zawarta z NFZ i dokument ZUS potwierdzający zgłoszenie do
ubezpieczenia zdrowotnego wraz z aktualnym dowodem opłacenia
składki zdrowotnej;
dla członka rodziny osoby ubezpieczonej
» dowód opłacenia składki zdrowotnej przez osobę, która zgłosiła
członków rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego wraz z kserokopią
zgłoszenia (druki: ZUS RMUA + druk ZUS ZCNA jeżeli zgłoszenie
nastąpiło po 1 lipca 2008 r. (ZUS ZCZA jeżeli zgłoszenie nastąpiło
przed dniem 1 lipca 2008 r.);
» aktualne zaświadczenie wydane przez pracodawcę;
Dzieci i młodzież do ukończenia 18. roku życia, posiadające
obywatelstwo polskie (potwierdzone np. dowodami osobistymi
obojga rodziców), mają zagwarantowane prawo do świadczeń!
Nie powinny być odsyłane z powodu braku dowodu ubezpieczenia,
nawet jeżeli ubezpieczony rodzic nie dokonał zgłoszenia dziecka do
ubezpieczenia – mimo ustawowego obowiązku.
!
VADEMECUM
14
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
» zaświadczenie z KRUS o ubezpieczeniu członków rodziny;
» legitymacja rodzinna z wpisanymi danymi członków rodziny wraz
z aktualną datą i pieczątką zakładu pracy lub ZUS;
» legitymacja emeryta/rencisty z wpisanymi członkami rodziny
podlegającymi ubezpieczeniu, potwierdzająca dokonanie zgłoszenia
w dniu 1 stycznia 1999 r. lub później, wraz z aktualnym odcinkiem
wypłaty świadczenia – dotyczy tylko KRUS;
» w przypadku dzieci uczących się – pomiędzy 18. a 26. rokiem życia
– dodatkowo należy przedstawić dokument potwierdzający fakt
kontynuacji nauki – np. legitymację szkolną/studencką lub dokument
potwierdzający znaczny stopień niepełnosprawności;
» w przypadku studentów po ukończeniu 26. roku życia – zgłoszenie
do ubezpieczenia przez uczelnię (druk ZUS ZZA) oraz legitymacja
studencka lub doktorancka;
dla osoby nieubezpieczonej, spełniającej kryterium dochodowe
uprawniające do otrzymywania świadczeń z pomocy społecznej
» decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu
na miejsce zamieszkania tej osoby;
dla osoby ubezpieczonej w innym niż Polska państwie członkowskim
Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym
Handlu
» poświadczenie wydane przez NFZ – w przypadku zamieszkiwania
na terenie RP;
» karta EKUZ (lub certyfikat ją zastępujący) wydana przez inny niż
Polska kraj członkowski UE lub EFTA – w przypadku pobytu na
terenie RP;
dla osoby przebywającej na zasiłku chorobowym lub wypadkowym
po wygaśnięciu ubezpieczenia zdrowotnego
» zaświadczenia z ZUS informujące o wypłacie zasiłku.
Takie osoby mają prawo do świadczeń do ostatniego dnia zwolnienia;
Jeżeli pacjent przebywający w szpitalu nie posiada aktualnego
zaświadczenia potwierdzającego prawo do świadczeń, może taki dokument
przedstawić w innym czasie:
» nie później niż w terminie 30 dni od dnia przyjęcia,
» lub terminie 7 dni od dnia zakończenia udzielania świadczenia.
15
Potwierdzenie prawa do świadczeń
Późniejsze niż przewidziane przedstawienie dokumentu nie powinno
stanowić podstawy odmowy zwolnienia z kosztów albo ich zwrotu.
Jednak przy znacznym opóźnieniu w dostarczeniu potwierdzenia prawa do
świadczeń, świadczeniodawca może odmówić zwrotu kosztów. Powyższe
zasady dotyczą także obywateli innych krajów UE lub EFTA uprawnionych
do świadczeń na podstawie przepisów o koordynacji.
Ważność dokumentu potwierdzającego prawo do świadczeń
Przyjmuje się, że dokument potwierdzający prawo do świadczeń
jest ważny przez 30 dni od:
» daty wystawienia – zaświadczenie z zakładu pracy, zaświadczenia
ZUS i KRUS,
» daty poświadczenia – np. legitymacja ubezpieczeniowa,
» daty opłacenia składki – ZUS RMUA, dowód wpłaty składki na
ubezpieczenie zdrowotne,
» daty ważności dokumentu – legitymacja rencisty.
Wyjątkami od tej zasady są:
» legitymacja emeryta – ważna bezterminowo,
» zaświadczenie z urzędu pracy o zgłoszeniu do ubezpieczenia
zdrowotnego – do końca terminu ważności,
» decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy – ważna 90 dni od dnia
określonego w decyzji.
W przypadku stanu nagłego, brak dokumentu potwierdzającego
prawo do korzystania z bezpłatnej opieki zdrowotnej nie może być
powodem odmowy udzielenia świadczenia.
!
Niedostarczenie dokumentu w wyżej wymienionych terminach może
skutkować obciążeniem pacjenta kosztami udzielonego świadczenia. !
VADEMECUM
16
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Ustanie prawa do świadczeń
Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustaje zazwyczaj po upływie
30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego,
na przykład:
» w przypadku ustania stosunku pracy (np. z tytułu umowy o pracę)
– po upływie 30 dni od dnia rozwiązania umowy o pracę;
» w przypadku zakończenia prowadzenia pozarolniczej działalności
gospodarczej – po upływie 30 dni od dnia zakończenia prowadzenia
takiej działalności;
» w przypadku osób zatrudnionych, pozostających na urlopie
bezpłatnym – po upływie 30 dni od dnia rozpoczęcia urlopu;
» w przypadku osób bezrobotnych – po upływie 30 dni od dnia utraty
statusu bezrobotnego;
» w przypadku śmierci osoby, która zgłosiła członków rodziny do
ubezpieczenia – członkowie rodziny tracą prawo do świadczeń po
upływie 30 dni od daty śmierci.
Osobom, które:
» ukończyły szkołę średnią lub wyższą lub zostały skreślone z listy
uczniów lub studentów – prawo do świadczeń opieki zdrowotnej
przysługuje przez 4 miesiące od zakończenia nauki lub skreślenia
z listy uczniów lub studentów;
» ubiegają się o przyznanie emerytury lub renty – prawo do świadczeń
opieki zdrowotnej przysługuje w okresie trwania postępowania
o przyznanie tych świadczeń;
» pobierają zasiłek przyznany na podstawie przepisów o ubezpieczeniu
chorobowym lub wypadkowym – prawo do świadczeń opieki
zdrowotnej przysługuje w okresie pobierania przez te osoby zasiłku;
» mają zawieszone prawa do renty socjalnej – w przypadkach,
o których mowa w art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r.
o rencie socjalnej (Dz. U. Nr 135, poz. 1268, z późn. zm.) – prawo
do świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje przez 90 dni od ustania
ubezpieczenia zdrowotnego w Funduszu.
Po tym upływie tego czasu osoba, która chce nadal korzystać ze świadczeń
zdrowotnych w ramach ubezpieczenia w NFZ, powinna uzyskać inne
prawo do ubezpieczenia, np. ubezpieczyć się dobrowolnie. Jeżeli tego nie
uczyni, może ponieść samodzielnie koszty udzielonych jej świadczeń.
17
Świadczeniodawca i jego obowiązki
Świadczeniodawca i jego obowiązki
Świadczeniodawca to np. lekarz, pielęgniarka, położna, poradnia, szpital,
gabinet stomatologiczny czy gabinet fi zykoterapii, który udziela świadczeń
na podstawie umowy z NFZ. Do jego podstawowych zadań i obowiązków
należą:
» opieka i udzielanie pomocy medycznej pacjentom zgodnie
z zachowaniem należytej staranności oraz zgodnie z zasadami etyki
zawodowej;
» wykonywanie świadczeń przez uprawnione, posiadające odpowiednie
kwalifikacje osoby;
» przyjmowanie pacjentów w pomieszczeniach, wyposażonych
w certyfikowany, atestowany sprzęt medyczny, odpowiadających
określonym standardom;
» przyjmowanie pacjentów w ustalonym, możliwie najkrótszym,
terminie;
» przestrzeganie praw pacjenta;
» rejestracja pacjentów;
» informowanie pacjenta.
Pierwszy kontakt
Każdy świadczeniodawca udzielający świadczeń w ramach umowy
z Funduszem musi umieścić na zewnątrz budynku, w którym udzielane są
świadczenia, tablicę informacyjną z logo NFZ i nazwą świadczeniodawcy
(patrz s. 113 – Wzór tablicy).
Taka tablica jest znakiem dla pacjenta, że w tym miejscu może skorzystać ze
świadczeń w ramach ubezpieczenia w NFZ. Dlatego powinna znajdować
się w miejscu widocznym i ogólnodostępnym.
Jeśli w tym samym budynku mieszczą się także inne poradnie, które nie
zawarły umowy z Funduszem, logo powinno wskazywać jednoznacznie,
gdzie udzielane są bezpłatne świadczenia zdrowotne.
Lekarz udzielający świadczeń w ramach umowy z NFZ nie może
w godzinach wykazanych w harmonogramie pracy udzielać świadczeń
odpłatnie (komercyjnie).
!
VADEMECUM
18
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Oprócz tablicy informacyjnej, w dobrze widocznym miejscu powinny
znaleźć się:
» informacje o godzinach i miejscach przyjęć oraz o osobach, które
przyjmują pacjentów;
» informacje o miejscach i godzinach pracy podwykonawców,
np. laboratoriów, do których kierowani są pacjenci;
» zasady zapisów na porady i wizyty, także domowe;
» informacje o możliwości zapisania się na listę oczekujących;
» informacje o trybie składania skarg i wniosków.
Na tablicy ogłoszeń powinny zostać umieszczone także:
» wykaz praw pacjenta;
» adres oraz numer telefonu Rzecznika Praw Pacjenta;
» numery telefonów alarmowych ratownictwa medycznego: 112 i 999.
Dodatkowo w poradni lekarza POZ powinna znaleźć się informacja
o tym, kto i gdzie udziela pomocy w ramach podstawowej opieki
zdrowotnej w nocy i dni świąteczne.
19
Rejestracja
Rejestracja
Punkt rejestracji jest miejscem,
w którym dochodzi do pierwszego
s p o t k a n i a p a c j e n t a z e
świadczeniodawcą.
W punkcie rejestracji, poza możliwością zapisania się do lekarza, pacjent
powinien uzyskać kompletną informację dotyczącą:
» świadczeń dostępnych w placówce,
» czasu oczekiwania,
» form i terminów zapisu do lekarza,
» wymaganych dokumentów i skierowań potrzebnych do przyjęcia,
» wyników badań niezbędnych podczas wizyty,
» miejsca wykonania zleconych przez lekarza badań diagnostycznych
(USG, RTG, badań laboratoryjnych lub innych),
» zasad udostępniania dokumentacji medycznej,
» organizacji pracy przychodni.
Aby zarejestrować się u świadczeniodawcy pacjent może zgłosić się do
rejestracji:
» osobiście,
» telefonicznie,
» za pośrednictwem osoby trzeciej,
» jeżeli placówka dysponuje odpowiednim oprogramowaniem, również
drogą elektroniczną.
Przy udzielaniu świadczeń
nie obowiązuje rejonizacja. !
Podczas rejestracji pacjent powinien otrzymać informację o dacie
i godzinie wizyty. !
Na wizytę u lekarza pacjent ma prawo zapisać się dowolnie wybranego
dnia, w godzinach pracy punktu rejestracji.
Ustalanie przez świadczeniodawcę dni do zapisywania się jest
niezgodne z prawem.
!
VADEMECUM
20
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Przy zapisywaniu zgłaszających się pacjentów należy pamiętać, że:
» świadczenia powinny być udzielane w możliwie najkrótszym
terminie;
» świadczeniodawca jest zobowiązany do przyjęcia pacjenta
w ustalonym terminie.
Jeżeli wskazany pacjentowi termin wizyty w poradni specjalistycznej jest
odległy, pacjent powinien uzyskać informację o możliwości skorzystania
z porady specjalisty w innych placówkach mających umowę z NFZ. W miarę
możliwości należy wskazać adres miejsca, gdzie kolejka do danego
specjalisty jest krótsza.
Gdy pacjent jest objęty stałym leczeniem specjalistycznym, termin wizyty
kontrolnej powinien zostać ustalony podczas bieżącej wizyty u lekarza.
Pozwoli to na zachowanie ciągłości opieki medycznej.
W przypadku nieobecności lekarza, pacjent powinien zostać
poinformowany o sposobie zorganizowania opieki w tym okresie.
Informacja taka powinna zostać udostępniona w miejscu udzielania
świadczeń oraz w siedzibie świadczeniodawcy.
W razie wystąpienia okoliczności, których nie można było przewidzieć
w chwili ustalania terminu udzielenia świadczenia, a które
uniemożliwiają jego dotrzymanie, należy poinformować pacjenta
w każdy dostępny sposób (np. telefonicznie lub sms-em) o zmianie
tego terminu.
!
Wykaz poradni przyjmujących chorych w ramach ubezpieczenia
wraz z czasem oczekiwania dostępny jest na stronach internetowych
oraz pod numerami informacyjnymi oddziałów wojewódzkich NFZ.
!
21
Skierowanie
Skierowanie
Zgłaszając się do wybranego świadczeniodawcy pacjent powinien
przedstawić – oprócz potwierdzenia prawa do świadczeń – ważne
skierowanie. Jest ono dokumentem wymaganym przy dostępie do
badań diagnostycznych oraz świadczeń realizowanych w ramach:
» ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
» leczenia szpitalnego,
» leczenia uzdrowiskowego,
» rehabilitacji leczniczej,
» opieki nad przewlekle chorymi.
Skierowaniem do lekarza specjalisty nie jest karta informacyjna z leczenia
szpitalnego, izby przyjęć, czy szpitalnego oddziału ratunkowego. Jeżeli
w karcie informacyjnej wskazana jest kontynuacja leczenia, skierowanie
powinien wystawić lekarz prowadzący pacjenta.
Należy pamiętać, że na podstawie jednego skierowania pacjent może się
zarejestrować tylko w jednej placówce udzielającej świadczeń w danym
zakresie!
Skierowanie nie jest potrzebne do następujących lekarzy specjalistów:
» dermatologa,
» ginekologa i położnika,
» okulisty,
» onkologa,
» psychiatry,
» wenerologa,
» dentysty.
Skierowania nie muszą także przedstawiać następujące osoby
korzystające z ambulatoryjnej opieki specjalistycznej:
» inwalidzi wojenni,
» osoby represjonowane,
» kombatanci,
Skierowanie nie jest wymagane w stanach nagłego zagrożenia zdrowia
lub życia. !
VADEMECUM
22
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
» niewidome cywilne ofiary działań wojennych,
» chorzy na gruźlicę,
» zakażeni wirusem HIV,
» w zakresie badań dawców narządów,
» uzależnieni od alkoholu, środków odurzających i substancji
psychotropowych – w zakresie lecznictwa odwykowego,
» uprawnieni (żołnierze lub pracownicy) – w zakresie leczenia urazów
lub chorób nabytych w czasie wykonywania zadań poza granicami
państwa.
Skierowanie wystawia:
» na badania diagnostyczne, na świadczenia w ramach
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej, na leczenie
uzdrowiskowe, na rehabilitację leczniczą, opiekę
długoterminową – lekarz POZ lub inny lekarz udzielający świadczeń
w ramach ważnej umowy z NFZ.
Jeżeli pacjent objęty opieką specjalisty wymaga wykonania
niezbędnych, dodatkowych badań diagnostycznych, skierowania
na te badania wystawia świadczeniodawca udzielający świadczeń
ambulatoryjnej opieki specjalistycznej. Dotyczy to również
lekarza specjalisty, do którego pacjent ma prawo zgłosić się bez
skierowania;
» na badania diagnostyczne kosztochłonne (np. tomografia
komputerowa, rezonans magnetyczny) – lekarz będący
lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego w poradni, która zawarła
umowę z Funduszem na ambulatoryjną opiekę specjalistyczną,
rehabilitację lub psychiatrię, prowadzący leczenie pacjenta
i stwierdzający potrzebę wykonania danego badania
(w przypadkach uzasadnionych medycznie);
» na leczenie szpitalne – każdy lekarz. Nie musi być to lekarz
ubezpieczenia zdrowotnego!
Lekarz POZ, w ramach badań kosztochłonnych, może
kierować chorych jedynie na kolonoskopię i gastroskopię.
Skierowania na inne badania (np. tomografi ę lub rezonans) wystawiane
są przez lekarzy specjalistów.
!
23
Skierowanie
» na leczenie uzdrowiskowe – lekarz ubezpieczenia zdrowotnego;
» na transport sanitarny – zlecenie wystawia lekarz\felczer
ubezpieczenia zdrowotnego;
» na transport sanitarny w POZ – zlecenie wystawia lekarz
podstawowej opieki zdrowotnej.
» na realizację zleceń pozostających w zakresie zadań pielęgniarki
POZ – zlecenie wystawia lekarz podstawowej opieki zdrowotnej.
Świadczenia udzielone pacjentowi bez skierowania – poza wymienionymi
przypadkami – nie są fi nansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia,
a ich koszty mogą obciążyć pacjenta.
Ważność skierowania
Zazwyczaj skierowanie jest ważne dopóty, dopóki istnieją przesłanki
wskazujące na potrzebę podjęcia działań diagnostycznych lub
terapeutycznych. Zachowuje ono swoją ważność do czasu realizacji,
np. poprzez ustalenie terminu przyjęcia pacjenta do szpitala.
Wyjątkami są:
» skierowanie na leczenie uzdrowiskowe, które jest ważne
18 miesięcy, licząc od dnia jego wystawienia;
» skierowanie na rehabilitację leczniczą, które traci ważność, jeżeli
nie zostanie zarejestrowane w zakładzie rehabilitacji w terminie
30 dni od daty wystawienia;
» skierowanie do szpitala psychiatrycznego, którego ważność
wygasa po upływie 14 dni.
Skierowania z brakami, pozbawione części istotnych danych, nie mogą
być przyczyną odmowy przyjęcia lub nie wpisania pacjenta na listę
oczekujących.
Lekarz POZ, kierujący pacjenta do lekarza specjalisty lub do szpitala,
zobowiązany jest dołączyć do skierowania wyniki niezbędnych badań
diagnostycznych umożliwiających potwierdzenie wstępnego rozpoznania.
!
Pacjenci nie powinni być odsyłani z powodu niekompletności
skierowań. Należy poprosić o uzupełnienie danych lub uzyskać je
od lekarza kierującego.
!
VADEMECUM
24
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Listy oczekujących
Świadczenia zdrowotne powinny być udzielane według kolejności zgłoszeń
w dniach i godzinach pracy świadczeniodawcy, zgodnie z harmonogramem
jego pracy. Jeżeli nie mogą być udzielone pacjentowi w dniu zgłoszenia,
każda placówka realizująca świadczenia na podstawie umowy z NFZ
w ramach:
» ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
» leczenia szpitalnego,
» opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień,
» rehabilitacji leczniczej,
» opieki długoterminowej,
» leczenia stomatologicznego,
ma obowiązek wskazać inny termin wykonania świadczenia i umieścić
pacjenta na liście oczekujących na udzielenie świadczenia.
Prowadzenie list oczekujących jest obowiązkiem ustawowym i ma na celu
zapewnienie pacjentom równego, sprawiedliwego, niedyskryminującego
i przejrzystego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej.
Prawo do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej poza kolejnością
mają:
» pacjenci w stanie nagłym,
» osoby, które posiadają tytuł Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi
   lub Zasłużonego Dawcy Przeszczepu,
» inwalidzi wojenni i wojskowi,
» kombatanci (także osoby represjonowane),
» uprawnieni żołnierze i pracownicy, w zakresie leczenia urazów
   i chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami
   państwa.
Pacjenci objęci kontynuacją leczenia nie są umieszczani na listach
oczekujących. !
25
Listy oczekujących
Ważne jest, żeby przyjęcia odbywały się zgodnie z kolejnością wpisów
na liście oczekujących, a przyspieszenie przez przesunięcie na liście
było spowodowane wyłącznie względami medycznymi.
Lekarz kierujący pacjenta do dalszego leczenia specjalistycznego
kwalifikuje go do jednej z dwóch kategorii medycznych:
» przypadek pilny – pacjent, który wymaga pilnego udzielenia
świadczenia ze względu na dynamikę procesu chorobowego
i możliwość szybkiego pogorszenia stanu zdrowia lub znaczącego
zmniejszenia szans na powrót do zdrowia;
» przypadek stabilny – pacjent, który nie znajduje się w stanie nagłym
i nie został zakwalifikowany jako przypadek pilny.
Lekarz przyjmujący pacjenta w szpitalu potwierdza kategorię medyczną
wskazaną na skierowaniu (lub sam kwalifikuje go do odpowiedniej
kategorii). Określona kategoria ma wpływ na termin realizacji
świadczenia.
Prowadzenie wpisów na listy oczekujących powinno odbywać się na
bieżąco, a więc umieszczanie pacjenta na liście oczekujących powinno
nastąpić w dniu jego zgłoszenia się do świadczeniodawcy.
Na liście oczekujących odnotowuje się, między innymi, następujące
informacje:
» numer na liście oczekujących,
» datę i godzinę wpisu,
» i mię i nazwisko pacjenta,
» numer PESEL, a w przypadku jego braku, numer dokumentu
potwierdzającego tożsamość pacjenta,
» adres pacjenta,
» numer telefonu lub oznaczenie innego sposobu komunikacji
z pacjentem lub jego opiekunem,
» rozpoznanie lub powód przyjęcia,
» planowany termin udzielenia świadczenia,
» i mię i nazwisko osoby dokonującej wpisu wraz z jej podpisem.
Ustalanie przez świadczeniodawcę dni do zapisywania się jest
niezgodne z prawem. !
VADEMECUM
26
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Wpisy mogą być dokonywane wyłącznie za zgodą pacjenta lub zgodą jego
przedstawiciela ustawowego!
Dane o liczbie oczekujących i średnim rzeczywistym czasie oczekiwania
są przekazywane do NFZ, a następnie – w celach informacyjnych –
publikowane przez oddziały Funduszu na stronach internetowych.
Po ustaleniu terminu przyjęcia pacjenta, świadczeniodawca może
odnotować na skierowaniu:
» datę udzielenia świadczenia,
» rodzaj/nazwę listy oczekujących wraz z numerem kolejnym na liście,
» datę dokonania wpisu na listę.
Adnotacje powinny być potwierdzone pieczęcią świadczeniodawcy
oraz podpisem i ewentualnie pieczątką osoby potwierdzającej wpisanie
świadczeniobiorcy na listę oczekujących.
Obowiązki świadczeniodawcy
Świadczeniodawca ma obowiązek poinformowania pisemnie pacjenta
o terminie udzielenia świadczenia oraz uzasadnienia przyczyny
wyboru tego terminu. Planowany termin udzielenia świadczenia opieki
zdrowotnej oznaczany jest poprzez wskazanie konkretnej daty. Jeżeli
jednak czas oczekiwania przekracza 6 miesięcy, licząc od daty wpisu na
listę oczekujących, można wskazać termin z dokładnością do tygodnia.
W takim przypadku o dokładnej dacie przyjęcia pacjent powinien
zostać poinformowany nie później niż na 14 dni przed planowanym
terminem udzielenia świadczenia. Powiadomienie takie musi być
skuteczne, tzn. świadczeniodawca powinien otrzymać potwierdzenie,
że pacjent został powiadomiony.
Jeżeli wystąpią okoliczności uniemożliwiające zachowanie
uzgodnionego terminu, świadczeniodawca musi poinformować
pacjenta w każdy dostępny sposób o zmianie terminu wykonania
świadczenia i jej przyczynie (np. telefonicznie, drogą elektroniczną,
listownie). Dotyczy to również przypadku zmiany terminu na
wcześniejszy.
Lista oczekujących na udzielenie świadczenia stanowi integralną
część dokumentacji medycznej. !
27
Listy oczekujących
Obowiązki pacjenta
W przypadku gdy pacjent nie może stawić się w poradni lub gdy
zrezygnował ze świadczenia opieki zdrowotnej jest obowiązany
niezwłocznie powiadomić o tym świadczeniodawcę.
W razie pogorszenia stanu zdrowia pacjenta, które może wskazywać
na potrzebę wcześniejszego udzielenia świadczenia, pacjent jest
zobowiązany poinformować o tym świadczeniodawcę. Wówczas, ze
względów medycznych, należy odpowiednio skorygować termin udzielenia
świadczenia. Podstawą przesunięcia na liście jest wtedy zaświadczenie
lekarskie, adnotacja lekarza kierującego na skierowaniu lub osobista
kwalifikacja przez świadczeniodawcę (przy zgłoszeniu osobistym).
Skreślenie z listy
Jeżeli pacjent nie stawi się u świadczeniodawcy w wyznaczonym dniu bez
powiadomienia, zostaje skreślony z listy.
Skreślenia dokonuje się również w przypadku:
» wykonania świadczenia przez świadczeniodawcę, u którego pacjent
był zapisany;
» zaprzestania wykonywania świadczenia danego rodzaju przez
świadczeniodawcę, u którego pacjent był zapisany;
» powiadomienia przez osobę wpisaną na listę oczekujących
o rezygnacji.
W wypadku skreślenia pacjenta, na liście odnotowywana jest data oraz
powód skreślenia.
Zgodnie z Ustawą, w celu otrzymania jednego świadczenia opieki
zdrowotnej na podstawie skierowania, pacjent może wpisać się
wyłącznie na jedną listę oczekujących!
!
VADEMECUM
28
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Dokumentacja medyczna
Każdy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych jest zobowiązany
do prowadzenia i przechowywania dokumentacji medycznej pacjenta.
Dokumentacja musi zawierać co najmniej:
» oznaczenia pozwalające na ustalenie tożsamości pacjenta:
- nazwisko i imię (imiona),
- datę urodzenia,
- oznaczenie płci,
- adres miejsca zamieszkania,
- numer PESEL (w przypadku noworodka – numer PESEL matki,
w przypadku osób, które nie mają nadanego numeru PESEL –
rodzaj i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość);
» w przypadku gdy pacjentem jest osoba małoletnia, całkowicie
ubezwłasnowolniona lub niezdolna do świadomego wyrażenia zgody
– nazwisko i imię (imiona) przedstawiciela ustawowego oraz adres
jego miejsca zamieszkania;
» oznaczenie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych
ze wskazaniem komórki organizacyjnej, w której udzielono świadczeń
zdrowotnych;
» opis stanu zdrowia pacjenta lub udzielonych mu świadczeń
zdrowotnych;
» datę sporządzenia.
Świadczeniodawca jest zobowiązany zapewnić ochronę danych zawartych
w dokumentacji medycznej!
Zakład opieki zdrowotnej ma obowiązek udostępnić dokumentację
medyczną:
» pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu;
» osobie upoważnionej przez pacjenta;
» upoważnionym organom.
Dokumentacja medyczna pacjenta jest własnością zakładu opieki
zdrowotnej. !
29
Dokumentacja medyczna
Po śmierci pacjenta, prawo wglądu w dokumentację medyczną ma osoba
upoważniona przez pacjenta za życia.
Dokumentacja medyczna może być udostępniana także:
» innym podmiotom udzielającym świadczeń zdrowotnych, jeżeli jest
ona niezbędna do zapewnienia ciągłości świadczeń zdrowotnych;
» organom władzy publicznej, Narodowemu Funduszowi Zdrowia,
organom samorządu zawodów medycznych oraz konsultantom
krajowym i wojewódzkim, w zakresie niezbędnym do wykonywania
przez te podmioty ich zadań, w szczególności kontroli i nadzoru;
» ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, sądom, w tym sądom
dyscyplinarnym, prokuraturom, lekarzom sądowym i rzecznikom
odpowiedzialności zawodowej, w związku z prowadzonym
postępowaniem;
» uprawnionym na mocy odrębnych ustaw organom i instytucjom – jeżeli
badanie, którego dotyczy dokumentacja, zostało przeprowadzone na
ich wniosek;
» organom rentowym oraz zespołom do spraw orzekania
o niepełnosprawności – w związku z prowadzonym przez nie
postępowaniem;
» podmiotom prowadzącym rejestry usług medycznych – w zakresie
niezbędnym do prowadzenia rejestrów;
» zakładom ubezpieczeń – za zgodą pacjenta;
» lekarzowi, pielęgniarce lub położnej, w związku z prowadzeniem
procedury oceniającej podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych
na podstawie przepisów o akredytacji w ochronie zdrowia
– w zakresie niezbędnym do jej przeprowadzenia;
» szkole wyższej lub instytutowi badawczemu do wykorzystania
w celach naukowych – bez ujawniania nazwiska i innych danych
umożliwiających identyfikację osoby, której dokumentacja dotyczy.
Dokumentacja medyczna jest udostępniana na podstawie decyzji
kierownika zakładu lub osoby przez niego upoważnionej. !
VADEMECUM
30
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Formy udostępniania
Dokumentacja medyczna może zostać udostępniona:
» do wglądu w siedzibie podmiotu udzielającego świadczeń
zdrowotnych;
» poprzez sporządzenie jej wyciągów, odpisów lub kopii;
» poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru
i z zastrzeżeniem zwrotu po wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ
lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej dokumentacji.
Zasady odpłatności
Za udostępnienie dokumentacji medycznej w formie wyciągów, odpisów
lub kopii podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych może pobierać
opłatę. Podstawą wyliczenia kwoty odpłatności jest wysokość przeciętnego
wynagrodzenia w poprzednim kwartale publikowana co trzy miesiące
przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Nowe stawki obowiązują
zawsze od następnego miesiąca po publikacji, tj. od trzeciego miesiąca
kwartału. Maksymalna wysokość opłat za:
» jedną stronę wyciągu lub odpisu dokumentacji medycznej
– nie może przekraczać 0,002 przeciętnego wynagrodzenia
w poprzednim kwartale;
» jedną stronę kopii dokumentacji medycznej – nie może
przekraczać 0,0002 przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim
kwartale;
» sporządzenie wyciągu, odpisu lub kopii dokumentacji
medycznej na elektronicznym nośniku danych, jeżeli zakład
prowadzi dokumentację medyczną w formie elektronicznej
– nie może przekraczać 0,002 przeciętnego wynagrodzenia
w poprzednim kwartale;
Maksymalne opłaty za udostępnienie dokumentacji medycznej
(marzec, kwiecień, maj 2011 r.) wynoszą:
» jedna strona wyciągu lub odpisu – 6,88 zł,
» jedna strona kopii – 0,69 zł,
» wyciąg, odpis lub kopia na nośniku elektronicznym – 6,88 zł.
!
31
Dokumentacja medyczna
Udostępnienie dokumentacji do wglądu na miejscu, po uprzednim
uzgodnieniu terminu, jest bezpłatne.
Przechowywanie dokumentacji medycznej
Dokumentacja medyczna powinna być przechowywana przez okres 20 lat
(licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano ostatniego
wpisu). Wyjątki dotyczą:
» dokumentacji medycznej w przypadku zgonu pacjenta na skutek
uszkodzenia ciała lub zatrucia, która jest przechowywana przez
okres 30 lat (licząc od końca roku kalendarzowego, w którym
nastąpił zgon);
» zdjęć rentgenowskich przechowywanych poza dokumentacją
medyczną pacjenta, które są przechowywane przez okres 10 lat
(licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wykonano
zdjęcie);
» skierowań na badania lub zleceń lekarza, które są przechowywane
przez okres pięciu lat (licząc od końca roku kalendarzowego,
w którym udzielono świadczenia będącego przedmiotem
skierowania lub zlecenia);
» dokumentacji medycznej dotyczącej dzieci do ukończenia drugiego
roku życia, która jest przechowywana przez okres 22 lat.
Po upływie określonego powyżej czasu dokumentacja medyczna
powinna zostać niszczona w sposób uniemożliwiający
identyfikację pacjenta, którego dotyczyła.
VADEMECUM
32
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Prawa pacjenta
Prawa pacjenta są zbiorem praw, zawartych między innymi w Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych, ustawie o prawach pacjenta
i Rzeczniku Praw Pacjenta, czy też ustawie o zakładach opieki
zdrowotnej.
Przestrzeganie praw pacjenta jest ustawowym obowiązkiem wszystkich
uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych. Od organów władzy
publicznej począwszy, poprzez osoby wykonujące zawód medyczny,
do wszystkich innych, którzy z racji wykonywanego zawodu mają kontakt
z pacjentem.
Prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych
» Pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych udzielanych
z należytą starannością, odpowiadających wymaganiom aktualnej
wiedzy medycznej.
» Pacjent ma prawo do korzystania z rzetelnej, opartej na kryteriach
medycznych listy oczekujących – w sytuacji ograniczonej
dostępności do świadczeń zdrowotnych.
» Pacjent ma prawo żądać drugiej opinii.
W razie wątpliwości pacjent ma prawo żądać, by lekarz zasięgnął opinii
innego lekarza lub zwołał konsylium lekarskie, a pielęgniarka (położna)
zasięgnęła opinii innej pielęgniarki (położnej). Żądanie oraz ewentualną
odmowę odnotowuje się w dokumentacji medycznej.
Prawo wyboru
Każdy pacjent korzystający ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych ma prawo wyboru:
» w ramach podstawowej opieki zdrowotnej – lekarza, pielęgniarki
i położnej;
» w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej – lekarza
Pacjent ma prawo do natychmiastowego udzielenia świadczeń
zdrowotnych ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia. !
33
Prawa pacjenta
specjalisty spośród wszystkich lekarzy przyjmujących w poradniach
specjalistycznych, które mają umowę z NFZ. Wybór placówki
medycznej realizującej świadczenia w ramach kontraktu z NFZ jest
dowolny;
» w ramach leczenia stomatologicznego – lekarza dentysty spośród
wszystkich lekarzy przyjmujących w poradniach, które mają umowę
z NFZ;
» w ramach leczenia szpitalnego – dowolnego szpitala, posiadającego
umowę z NFZ, na terenie całej Polski.
Prawo do informacji
» Pacjent ma prawo do informacji o swoich prawach, dlatego każda
placówka udzielająca świadczeń opieki zdrowotnej jest zobowiązana
umieścić stosowną informację na temat praw pacjenta.
» Pacjent ma prawo do informacji o rodzaju i zakresie świadczeń
udzielanych u danego świadczeniodawcy oraz o osobach
udzielających tych świadczeń.
» Pacjent ma prawo do informacji zrozumiałej i przystępnej dla
niego. Ma prawo prosić o wyjaśnienia tak długo, aż przekazana
informacja będzie przez niego w pełni zrozumiała.
» Pacjent ma prawo do informacji o swoim stanie zdrowia,
rozpoznaniu, metodach diagnostycznych i leczniczych, dających
się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania,
wynikach leczenia oraz rokowaniu. Ma także prawo zdecydować,
komu i jakie informacje o tym mogą być przekazywane.
» Pacjent ma prawo do rezygnacji z otrzymywania informacji.
Powinien jednak dokładnie wskazać, z których informacji rezygnuje,
np. o swojej sytuacji zdrowotnej.
W przypadku utraty świadomości przez pacjenta obowiązują wcześniejsze
ustalenia poczynione z pacjentem.
Pacjent do ukończenia 16. roku życia ma prawo do uzyskania od
lekarza informacji w formie i w zakresie niezbędnym do prawidłowego
udzielenia świadczenia.
!
VADEMECUM
34
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Prawo do wyrażenia zgody
» Pacjent, także małoletni, który ukończył 16 lat, ma prawo
do wyrażenia świadomej zgody na udzielenie świadczenia
zdrowotnego.
Jeżeli pacjent:
- nie ukończył 18 lat,
- jest całkowicie ubezwłasnowolniony,
- niezdolny do świadomego wyrażenia zgody,
prawo do wyrażenia zgody ma przedstawiciel ustawowy,
a w przypadku jego braku – opiekun faktyczny.
» Pacjent ma prawo odmówić lub zażądać zaprzestania udzielania
świadczenia.
Pacjent:
- który ukończył 16 lat,
- ubezwłasnowolniony,
- chory psychicznie lub upośledzony umysłowo, lecz dysponujący
dostatecznym rozeznaniem,
ma prawo do wyrażenia sprzeciwu co do udzielenia świadczenia
zdrowotnego, pomimo zgody przedstawiciela ustawowego lub
opiekuna faktycznego. W takim przypadku wymagane jest zezwolenie
sądu opiekuńczego.
Zgoda lub odmowa powinna zostać poprzedzona przedstawieniem
pacjentowi wyczerpującej informacji na temat planowanego, bądź już
udzielanego świadczenia.
W przypadku zabiegu operacyjnego albo zastosowania metody
leczenia lub diagnostyki stwarzających podwyższone ryzyko
dla pacjenta, zgodę wyraża się w formie pisemnej.
!
35
Prawa pacjenta
Prawo pacjenta do tajemnicy informacji z nim związanych
» Pacjent ma prawo do poufności – zachowania w tajemnicy
wszelkich informacji z nim związanych, a w szczególności o jego
stanie zdrowia, rozpoznaniu i rokowaniu, badaniach i ich wynikach.
Bez zgody pacjenta (lub zgody osoby sprawującej opiekę prawną nad
pacjentem) nie wolno informować nikogo o jego stanie zdrowia. Pacjent ma
prawo wskazać, komu informacje objęte tajemnicą będą przekazywane.
Prawo to obowiązuje także po śmierci pacjenta.
Prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta
» Pacjent ma prawo do poszanowania intymności i godności
– osoba udzielająca świadczeń ma obowiązek postępować w sposób
zapewniający poszanowanie tego prawa.
» Pacjent ma prawo do godnego umierania.
» Pacjent ma prawo do obecności bliskiej osoby przy udzielaniu
świadczeń zdrowotnych.
Ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta lub
w przypadku prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia
epidemicznego osoba udzielająca świadczeń zdrowotnych
może odmówić obecności osoby bliskiej pacjentowi. Odmowa
musi zostać odnotowana w dokumentacji medycznej.
Obecność innych osób przy udzielaniu świadczenia, np. studentów
medycyny, wymaga zgody pacjenta. Jeżeli pacjent jest małoletni,
całkowicie ubezwłasnowolniony lub niezdolny do świadomego wyrażenia
zgody, wymagana jest zgoda jego opiekuna oraz lekarza udzielającego
świadczenia zdrowotnego.
Prawo pacjenta do dokumentacji medycznej
» Pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej
dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń
zdrowotnych (patrz: s. 28, Dokumentacja medyczna).
VADEMECUM
36
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Prawo pacjenta do przechowywania rzeczy wartościowych
w depozycie
» Pacjent przebywający w zakładzie opieki zdrowotnej przeznaczonym
dla osób wymagających całodobowych lub całodziennych świadczeń
zdrowotnych (np. w szpitalu) ma prawo do przechowywania rzeczy
wartościowych w depozycie. Koszty przechowywania ponosi zakład
opieki zdrowotnej, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
Prawo do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia
lekarza
» Pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy mogą wnieść sprzeciw
wobec opinii albo orzeczenia lekarza, jeżeli mają one wpływ na prawa
lub obowiązki pacjenta.
Sprzeciw wnosi się do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku
Praw Pacjenta, za pośrednictwem Rzecznika Praw Pacjenta, w terminie
30 dni od dnia wydania opinii albo orzeczenia przez lekarza orzekającego
o stanie zdrowia pacjenta.
Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego
» Pacjent przebywający w zakładzie opieki zdrowotnej, przeznaczonym
dla osób wymagających całodobowych lub całodziennych świadczeń
zdrowotnych (np. w szpitalu), ma prawo do kontaktu osobistego,
telefonicznego lub korespondencyjnego z innymi osobami, ale też ma
prawo do odmowy takiego kontaktu.
» Pacjent ma prawo do dodatkowej opieki pielęgnacyjnej, która nie
polega na udzielaniu świadczeń zdrowotnych (np. opieka sprawowana
nad pacjentką w warunkach ciąży, porodu i połogu).
Jeżeli zakład opieki zdrowotnej ponosi koszty realizacji powyższych praw,
może obciążyć nimi pacjenta.
Wysokość opłaty rekompensującej wspomniane koszty ustala kierownik
zakładu, a informację o jej wysokości oraz sposobie jej ustalenia udostępnia
się w lokalu zakładu opieki zdrowotnej.
37
Prawa pacjenta
Prawo do opieki duszpasterskiej
» Pacjent ma prawo do opieki duszpasterskiej.
» W sytuacji pogorszenia się stanu zdrowia lub zagrożenia życia
pacjenta zakład opieki zdrowotnej, w którym pacjent przebywa,
jest obowiązany umożliwić pacjentowi kontakt z duchownym jego
wyznania.
Kierownik zakładu opieki zdrowotnej lub upoważniony przez niego lekarz
może ograniczyć korzystanie z praw pacjenta w przypadku wystąpienia
zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne
pacjentów, a w przypadku niektórych praw także ze względu na możliwości
organizacyjne zakładu.
Skargi pacjentów
W centrali i oddziałach wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia
funkcjonują komórki do spraw skarg i wniosków (patrz s. 107), w których
pacjent może złożyć skargę związaną z udzielaniem świadczeń opieki
zdrowotnej przez zakłady opieki zdrowotnej w ramach umowy z NFZ.
Skargi mogą być składane ustnie lub pisemnie. Pacjent ma prawo żądać
pisemnego potwierdzenia przyjęcia skargi.
Uwaga! Skarga pisemna, która nie zawiera imienia i nazwiska oraz adresu
osoby, która ją wniosła, nie zostanie rozpatrzona.
Pacjent, którego prawo do ochrony zdrowia nie jest realizowane w sposób
dla niego zadowalający, może także złożyć skargę do:
» Biura Rzecznika Praw Pacjenta,
» Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Izby Lekarskiej,
» Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Okręgowej Izby
Pielęgniarek i Położnych,
» Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych.
Przestrzeganie i poszanowanie praw pacjenta jest jednym
z podstawowych obowiązków świadczeniodawcy. !
VADEMECUM
38
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Nie rozpatruje się jako skarg pism dotyczących spraw, które zostały
rozstrzygnięte prawomocnym wyrokiem sądu lub ostateczną decyzją
administracyjną.
Odstąpienie od leczenia
W szczególnie uzasadnionych wypadkach lekarz może nie podjąć
lub odstąpić od leczenia pacjenta. Zwłoka w udzieleniu pomocy
nie może jednak spowodować niebezpieczeństwa utraty życia, ciężkiego
uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia pacjenta.
Jeżeli jednak lekarz podejmie taką decyzję, ma obowiązek:
» uprzedzić o tym fakcie pacjenta (jego przedstawiciela ustawowego
lub opiekuna faktycznego) z odpowiednim wyprzedzeniem;
» wskazać pacjentowi lekarza lub zakład opieki zdrowotnej, w którym
pacjent ma realne możliwości uzyskania świadczenia;
» uzasadnić i odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej.
39
Podstawowa opieka zdrowotna
Wybrane informacje o świadczeniach
Najważniejsze informacje o poszczególnych świadczeniach opieki
zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Podstawowa opieka zdrowotna (POZ)
Podstawowa opieka zdrowotna to powszechnie dostępna, najważniejsza
część systemu opieki zdrowotnej. Świadczenia w POZ udzielane są
osobom, które dokonały wyboru lekarza, pielęgniarki, położnej POZ.
Realizowane są najczęściej w warunkach ambulatoryjnych (w gabinecie,
poradni lub przychodni), ale w przypadkach uzasadnionych medycznie,
także w domu pacjenta lub w domu pomocy społecznej.
Świadczenia POZ udzielane są w dni powszednie, od poniedziałku do
p i ą t k u , z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy.
Filie POZ mogą przyjmować pacjentów krócej niż w godzinach od 8.00
do 18.00, jeżeli w tym czasie pacjenci mają zapewniony dostęp do innej
przychodni prowadzonej przez tego świadczeniodawcę.
Gabinet zabiegowy (w tym punkt szczepień) powinien być
c z y n n y o d p o n i e d z i a ł k u d o p i ą t k u , w g o d z i n a c h
pracy przychodni POZ, z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od
pracy. Gabinet powinien być także otwarty w godzinach popołudniowych
po godzinie 15.00 – minimum jeden raz w tygodniu.
W przeważających przypadkach pacjent przyjmowany jest w dniu
zgłoszenia.
Jednak:
» w chorobach przewlekłych – jeśli pacjent nie skarży się na gorsze
samopoczucie,
» przy kontynuacji leczenia,
» gdy potrzeba kontaktu pacjenta z lekarzem POZ nie wynika
z konieczności uzyskania pomocy medycznej,
porady mogą być udzielane w innym, uzgodnionym z pacjentem,
terminie.
VADEMECUM
40
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
W przypadku:
» zaprzestania udzielania świadczeń przez lekarza, pielęgniarkę lub
położną POZ u świadczeniodawcy,
» zmiany miejsca udzielania świadczeń,
» podziału, zmiany formy organizacyjno-prawnej świadczeniodawcy
lub połączenia z innym świadczeniodawcą
świadczeniodawca zobowiązany jest zamieścić w miejscu udzielania
świadczeń stosowne ogłoszenie w celu poinformowania pacjentów.
Wybór lekarza, pielęgniarki, położnej POZ
W celu skorzystania z porad w ramach podstawowej opieki zdrowotnej
pacjent powinien dokonać wyboru lekarza, pielęgniarki i/lub położnej.
Pacjent ma prawo do bezpłatnego wyboru podstawowej opieki zdrowotnej
nie częściej niż dwa razy w roku. Wyboru lub zmiany dokonuje się
bezpośrednio u świadczeniodawcy w przychodni i nie trzeba tego faktu
potwierdzać w oddziale Funduszu. W przypadku każdej kolejnej,
nieuzasadnionej zmiany należy wnieść opłatę w wysokości 80 złotych.
Opłatę należy uiścić na konto właściwego oddziału NFZ.
Opłaty nie pobiera się w przypadku:
» zmiany miejsca zamieszkania przez pacjenta;
» zaprzestania udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przez wybranego
lekarza/pielęgniarkę/położną podstawowej opieki zdrowotnej;
» z powodu innych przyczyn niezależnych od woli pacjenta.
Wyboru dokonuje się w imieniu własnym. W imieniu innej osoby deklaracje
mogą złożyć pełnoletni opiekunowie lub opiekunowie prawni niepełnoletnich
dzieci, bądź innych osób, dla których ustanowiony został opiekun.
Deklarację wyboru składa się do konkretnej osoby udzielającej świadczeń:
imiennie do lekarza, pielęgniarki czy położnej. Przy wypełnieniu deklaracji
wyboru osoba wypełniająca powinna otrzymać do wglądu instrukcję.
Pacjent może złożyć w jednym miejscu deklarację do lekarza, a w innym
do pielęgniarki czy położnej, powinien jednak rozważyć praktyczne skutki
takiego wyboru.
Podczas pobytu poza miejscem zamieszkania, np. na wakacjach,
w delegacji, u rodziny, pacjent ma prawo do podstawowej opieki
zdrowotnej w sytuacji nagłego zachorowania lub nagłego pogorszenia
stanu zdrowia.
!
41
Podstawowa opieka zdrowotna
Deklaracje wyboru złożone przed dniem 1 października 2004 r., w tym
wspólne dla lekarza, pielęgniarki, położnej POZ, zachowują ważność.
Należy je jednak wypełnić ponownie w sytuacji, gdy deklaracja nie była
złożona w imieniu własnym.
Osoby ubezpieczone w innym państwie UE, ale mieszkające w Polsce,
składają deklaracje do POZ na podstawie poświadczeń wydanych przez
właściwy terytorialnie oddział Funduszu. Osoby zamieszkujące w jednym
z krajów EFTA, a którym Fundusz wydał formularz E109 albo E121 nie
mogą złożyć deklaracji wyboru.
Listę pacjentów, którzy złożyli deklaracje, sporządza się odrębnie dla
każdej osoby udzielającej świadczeń w przychodni POZ.
Kiedy pacjent zgłosi się do lekarza, pielęgniarki lub położnej POZ, do
których złożył deklarację, a którzy nie pracują już w danej przychodni,
świadczeniodawca nie powinien odmówić mu udzielenia świadczeń.
Jeżeli pacjent chce nadal korzystać z tej przychodni, powinien dokonać
ponownego wyboru pracujących w niej lekarza, pielęgniarki lub położnej
POZ.
Deklaracja dla noworodka
Jeżeli dziecko do 6. miesiąca życia nie ma nadanego numeru PESEL,
może być zapisane na listę lekarza/pielęgniarki/położnej POZ na podstawie
dowodu ubezpieczenia rodzica lub opiekuna prawnego. Po nadaniu
dziecku numeru PESEL, najpóźniej po ukończeniu przez nie 6. miesiąca
życia, rodzic powinien złożyć ponowną deklarację, ponieważ po tym czasie
system informatyczny NFZ zaznaczy deklarację dziecka jako nieaktywną.
Limity osób objętych opieką
Liczba osób objętych opieką jednego lekarza POZ nie powinna
przekroczyć 2750 osób.
Liczba osób objętych opieką przez jedną pielęgniarkę POZ nie powinna
przekroczyć 2750 osób.
Liczba osób objętych przez jedną położną POZ nie powinna przekroczyć
6600 osób (dziewczęta i kobiety oraz noworodki i niemowlęta obojga płci
do ukończenia drugiego miesiąca życia).
Pacjent składający deklarację do POZ nie ma obowiązku wybrania
wszystkich trzech zakresów świadczeń w tej samej przychodni. !
VADEMECUM
42
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Poprzez działania ukierunkowane na profilaktykę i promocję zdrowia,
diagnostykę schorzeń, ale także na leczenie, zapobieganie i ograniczanie
niepełnosprawności, podstawowa opieka zdrowotna ma decydujący
wpływ na stan zdrowia pacjenta i jego rodziny.
Opieka w POZ sprawowana jest przez lekarza, pielęgniarkę i położną
POZ oraz pielęgniarkę i higienistkę szkolną.
W ramach POZ prowadzone są między innymi:
» profilaktyka chorób układu krążenia,
» porady patronażowe,
» badania bilansowe, w tym badania przesiewowe,
» szczepienia ochronne (obowiązkowe i zalecane),
» świadczenia medycznej diagnostyki laboratoryjnej lub diagnostyki
obrazowej i nie obrazowej.
Lekarz POZ
kieruje na badania laboratoryjne
Wykaz badań diagnostycznych, które płaci lekarz POZ, jest ściśle określony
(patrz s. 101).
Wszystkie badania wykonywane są na zlecenie lekarza. Jeżeli w wyniku
udzielonej porady zachodzi konieczność ich wykonania, lekarz wskazuje
pacjentowi laboratorium, w którym zostaną one wykonane.
W przypadku uzasadnionym medycznie, materiał do badań laboratoryjnych
może być pobrany w domu pacjenta. Zlecenie na pobranie materiału
wystawia lekarz POZ, który we własnym zakresie i na własny koszt
zapewnia także pojemniki na materiały do zleconych badań oraz pojemnik
zbiorczy do transportu pobranych próbek. Zlecenie lekarza POZ wykonuje
pielęgniarka, do której pacjent jest zadeklarowany.
Zawsze należy wskazać pacjentowi pracownię lub laboratorium, które
wykona zlecone badanie. !
Badania u dzieci do 16. roku życia wykonywane są w obecności
opiekunów prawnych lub faktycznych. !
43
Podstawowa opieka zdrowotna
kieruje na niektóre kosztowne badania diagnostyczne
Lekarz POZ może kierować chorych, którzy są pod jego opieką,
jedynie na kolonoskopię i gastroskopię.
Skierowanie na te badania musi wynikać z procesu leczenia
i diagnostyki prowadzonego przez lekarza POZ.
Na pozostałe badania, takie jak np. tomografi a lub rezonans
magnetyczny, kierować mogą jedynie lekarze specjaliści.
kieruje pacjenta do lekarza specjalisty lub do szpitala
Lekarz POZ kierując pacjenta lekarza specjalisty lub do szpitala
zobowiązany jest do wykonania i dołączenia do skierowania wyników
niezbędnych badań diagnostycznych zgodnie z rozpoznanym schorzeniem,
aktualną wiedzą i praktyką medyczną, w celu potwierdzenia wstępnego
rozpoznania.
wypisuje recepty według zalecenia lekarza specjalisty
Lekarz POZ może wystawić pacjentowi receptę na leki, które zastosował
lekarz w poradni specjalistycznej, jeżeli otrzyma wydaną przez lekarza
specjalistę informację – o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu,
ordynowanych lekach (w tym o okresie ich stosowania i dawkowania).
kieruje na zabiegi w gabinecie zabiegowym i w domu pacjenta
W gabinecie zabiegowym wykonywane są zabiegi oraz procedury
pozostające w kompetencjach lekarza POZ i wymagające jego
udziału, związane bezpośrednio z udzielaną poradą lekarską.
W sytuacji uzasadnionej stanem zdrowia pacjenta, zabiegi mogą być
wykonywane także w domu pacjenta. Jeśli jakieś zlecenie ma wykonać
pielęgniarka, lekarz wydaje skierowanie do tej pielęgniarki, do której
pacjent jest zadeklarowany.
Uwaga! Od 2011 roku obowiązuje wzór skierowania określony w załączniku
nr 8 do zarządzenia 87/2010/DSOZ Prezesa NFZ.
VADEMECUM
44
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
kieruje na rehabilitację
Lekarz POZ może wystawić pacjentowi skierowanie na zabiegi
fizjoterapeutyczne wykonywane w poradni rehabilitacyjnej lub w domu
pacjenta. Wyjątkiem są skierowania na zabiegi fizjoterapeutyczne
związane z leczeniem wad postawy oraz dysfunkcją narządu ruchu,
których przyczyną są te wady. W takich przypadkach lekarz POZ wystawia
skierowanie do poradni rehabilitacyjnej lub ortopedycznej.
W odniesieniu do dzieci i młodzieży szkolnej, w przypadkach nie
kwalifikujących się do rehabilitacji leczniczej, lekarz POZ kieruje dziecko na
zajęcia korekcyjno-kompensacyjne organizowane w szkołach i fi nansowane
ze środków publicznych na podstawie odrębnych przepisów.
Lekarz POZ może wystawiać pacjentowi skierowanie na rehabilitację
ogólnoustrojową realizowaną w ośrodku/oddziale dziennym rehabilitacji.
kieruje na leczenie uzdrowiskowe
Wystawiając skierowanie na leczenie uzdrowiskowe lekarz POZ bierze
pod uwagę aktualny stan zdrowia pacjenta, wskazania i ewentualne
przeciwwskazania. Skierowanie przesyłane jest do oddziału NFZ.
Na karcie skierowania lekarz wpisuje aktualne wyniki podstawowych badań
laboratoryjnych (OB, morfologia krwi, badanie moczu), diagnostycznych
(RTG klatki piersiowej – ważność badania RTG wynosi 2 lata od dnia
badania, EKG – ważność badania wynosi 6 miesięcy od dnia badania)
oraz konsultacji specjalistycznych.
W przypadku leczenia poszpitalnego do skierowania powinna zostać
dołączona kopia karty informacyjnej ze szpitala.
Skierowanie jest ważne 18 miesięcy licząc od dnia jego wystawienia. Jeżeli
w tym czasie leczenie nie mogło być rozpoczęte, NFZ przesyła skierowanie
do ponownej weryfikacji (patrz też s. 64 Leczenie uzdrowiskowe).
Skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne należy zarejestrować we
właściwej placówce w ciągu 30 dni od daty wystawienia, w innym
przypadku starci ono swoją ważność. Lekarz POZ ma obowiązek
poinformować pacjenta o konieczności rejestracji skierowania
w wymaganym terminie.
!
45
Podstawowa opieka zdrowotna
wydaje zlecenie na transport sanitarny
Lekarz POZ podejmuje decyzję o konieczności zapewnienia pacjentowi
transportu sanitarnego. On też ocenia, czy transport będzie bezpłatny,
częściowo lub całkowicie odpłatny. Informacja o odpłatności powinna
zostać odnotowana przez lekarza na zleceniu (patrz też s. 57 Transport
sanitarny).
Pielęgniarka POZ
Pielęgniarka POZ wykonuje zabiegi na podstawie skierowań i zleceń
od lekarzy pracujących w ramach umowy z NFZ. W razie konieczności
pobrania materiału do badań diagnostycznych w domu pacjenta
pielęgniarka pobiera je wyłącznie na zlecenie lekarza POZ, do którego
zadeklarowany jest pacjent.
Dni i godziny przyjęć, w tym wizyt domowych, określa harmonogram
pracy pielęgniarki.
W uzasadnionych medycznie przypadkach świadczenia udzielane są
bezzwłocznie lub w dniu zgłoszenia. W schorzeniach przewlekłych oraz
w pozostałych przypadkach pielęgniarka udziela świadczeń w terminie
uzgodnionym z pacjentem.
Świadczenia pielęgniarki POZ w domu pacjenta
Opieką pielęgniarki poz realizowaną w warunkach domowych mogą
być objęte zadeklarowane do pielęgniarki POZ osoby w każdym wieku,
u których występuje ograniczenie sprawności psychofizycznej w wyniku
choroby. Opieka pielęgniarska sprawowana jest w dni powszednie, od
poniedziałku do piątku, w godzinach pomiędzy 8.00 a 18.00, w terminach
uzgodnionych z pacjentem. Świadczenia odbywają się zgodnie z ustalonym
dla świadczeniobiorcy indywidualnym planem opieki.
Taką opieką mogą być również objęci podopieczni Domów Pomocy
Społecznej. Sprawowanie opieki przez pielęgniarkę POZ nad
podopiecznymi DPS obejmuje:
» współudział w uzgodnieniu i tworzeniu przez zespół opiekuńczo-terapeutyczny
DPS indywidualnych planów opieki dla jego
mieszkańców;
» edukację personelu DPS w zakresie wynikającym z potrzeb
ustalonych planami opieki;
» realizację świadczeń pielęgnacyjno-leczniczych i leczniczych
wynikających z diagnozy pielęgniarskiej oraz zleceń lekarskich.
VADEMECUM
46
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Środki higieny osobistej, leki, środki farmakologiczne (w tym specjalistyczne
opatrunki do leczenia odleżyn), środki ortopedyczne i pomocnicze oraz
sprzęt medyczny, niezbędne do wykonywania czynności higieniczno-pielęgnacyjnych
przez pielęgniarkę – zapewnia pacjent, rodzina lub jego
opiekun.
Położna POZ
Sprawuje kompleksową pielęgnacyjną opiekę położniczą i ginekologiczną
nad kobietą oraz opiekę neonatologiczną nad noworodkiem.
Położna opracowuje plan edukacji a następnie prowadzi na jego podstawie
edukację kobiet w ciąży (także w ciąży wysokiego ryzyka), przygotowując
je praktycznie i teoretyczne do odbycia porodu i połogu, karmienia piersią
i rodzicielstwa. Zajęcia mogą być prowadzone zarówno indywidualnie, jak
i w grupach.
Począwszy od 21. do 31. tygodnia ciąży sprawuje opiekę w formie wizyt
odbywających się raz w tygodniu, a od 32. aż do rozwiązania – nie częściej
niż dwa razy w tygodniu. Po porodzie położna opiekuje się noworodkiem
do ukończenia drugiego miesiąca życia oraz kobietą w okresie połogu,
przeprowadzając w tym czasie 4 do 6 wizyt patronażowych.
Realizuje w formie wizyt domowych, pooperacyjną opiekę pielęgnacyjną
nad kobietą po operacji ginekologicznej lub onkologiczno-ginekologicznej
od momentu wypisu ze szpitala do całkowitego zagojenia
się rany pooperacyjnej.
Pielęgniarka szkolna
Pielęgniarka szkolna sprawuje opiekę nad dziećmi i młodzieżą objętymi
obowiązkiem szkolnym i obowiązkiem nauki w miejscu, w którym się uczą
i wychowują.
Pod opieką pielęgniarki szkolnej znajdują się uczniowie od klasy zerowej
w szkołach podstawowych po ostatnią klasę szkoły ponad gimnazjalnej,
do ukończenia przez nich 19. roku życia.
47
Podstawowa opieka zdrowotna
POZ – wieczorem, w nocy i w dni ustawowo wolne od pracy
Po godzinie 18.00 do 8.00 rano dnia następnego (całodobowo w dni
ustawowo wolne od pracy) pacjent może skorzystać z opieki lekarskiej
i pielęgniarskiej w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej.
Od marca 2011 r. świadczenia realizowane są w przychodni właściwej
według miejsca zamieszkania pacjenta, jednak może on skorzystać z usług
innej placówki. Informację o tym, gdzie w danym rejonie sprawowana jest
nocna i świąteczna opieka lekarska i pielęgniarska, pacjent może uzyskać
u swojego lekarza POZ lub we właściwym oddziale wojewódzkim NFZ.
Dyżurujący w przychodni lekarz udziela porad:
» w warunkach ambulatoryjnych,
» telefonicznie,
» w przypadkach medycznie uzasadnionych – w domu pacjenta.
Pacjent może skorzystać z tej formy opieki opieki zdrowotnej
w przypadku:
» nagłego zachorowania;
» nagłego pogorszenia stanu zdrowia, gdy nie ma objawów
sugerujących bezpośrednie zagrożenie życia lub istotny uszczerbek
zdrowia, a zastosowane środki domowe lub leki dostępne bez
recepty nie przyniosły spodziewanej poprawy;
» gdy zachodzi obawa, że oczekiwanie na otwarcie przychodni może
znacząco niekorzystnie wpłynąć na stan zdrowia.
Informacja o zasadach świadczenia opieki nocnej i świątecznej
powinna być umieszczona w widocznym miejscu wewnątrz i na
zewnątrz siedziby lekarza podstawowej opieki zdrowotnej.
!
Świadczenia nocnej i świątecznej opieki lekarskiej są bezpłatne
i udzielane bez skierowania. !
VADEMECUM
48
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Skorzystanie ze świadczeń POZ w nocy i w święta uzasadniają między
innymi:
» zaostrzenie dolegliwości znanej choroby przewlekłej (np. kolejny
napad astmy oskrzelowej z umiarkowaną dusznością);
» infekcja dróg oddechowych z wysoką gorączką (wyższą niż 39°C),
szczególnie u małych dzieci i ludzi w podeszłym wieku;
» bóle brzucha, nieustępujące mimo stosowania leków rozkurczowych;
» bóle głowy, nieustępujące mimo stosowania leków przeciwbólowych;
» biegunka lub wymioty, szczególnie u dzieci lub osób w podeszłym
wieku;
» zatrzymanie wiatrów, stolca lub moczu;
» nagłe bóle krzyża, kręgosłupa, stawów, kończyn itp.;
» zaburzenia psychiczne (z wyjątkiem agresji lub dokonanej próby
samobójczej – wtedy należy wezwać pogotowie ratunkowe).
Pacjentom przysługują także zabiegi pielęgniarskie w ramach porady
udzielonej przez lekarza dyżurującego w POZ oraz zabiegi wynikające
z ciągłości leczenia. Zabiegi te mogą być wykonywane przez pielęgniarkę
w gabinecie zabiegowym lub w domu pacjenta.
W ramach nocnej i świątecznej opieki lekarskiej nie można uzyskać:
» wizyty kontrolnej w związku z wcześniej rozpoczętym leczeniem;
» recepty na stosowane stale leki w związku ze schorzeniem
przewlekłym;
» rutynowego zaświadczenia o stanie zdrowia;
49
Profilaktyczne programy zdrowotne
Profilaktyczne programy zdrowotne
W ramach prowadzonej profilaktyki pacjenci mogą skorzystać
z bezpłatnych badań w kierunku wybranych chorób, finansowanych przez
NFZ lub przez ministerstwo zdrowia. Niektóre z programów realizowane
są w całym kraju, część – tylko w niektórych województwach.
W celu sprawdzenia, które z programów profilaktycznych prowadzone są
w danym województwie należy skontaktować się z właściwym oddziałem
Funduszu lub zapytać o to lekarza POZ. Adresy i telefony oddziałów NFZ
znajdują się w załączniku do publikacji (patrz s. 107).
Program profilaktyki raka piersi (mammografia)
Program adresowany jest do kobiet w wieku 50-69 lat, które spełniają
jedno z poniższych kryteriów:
» nie miały wykonywanej mammografii i w ciągu ostatnich dwóch lat;
» otrzymały w ramach programu profilaktyki raka piersi w 2010 r.
pisemne wskazanie do wykonania ponownej mammografii
po 12 miesiącach z powodu obciążenia następującymi czynnikami
ryzyka:
- rak piersi wśród członków rodziny (matka, siostra, córka),
- mutacja w obrębie genów BRCA1 lub BRCA2;
» nie miały wcześniej stwierdzonej zmiany nowotworowej piersi
o charakterze złośliwym.
Program profilaktyki raka szyjki macicy (cytologia)
Program adresowany jest do kobiet w wieku 25-59 lat:
» które nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich trzech lat;
» obciążonych czynnikami ryzyka (zakażonych wirusem HIV,
przyjmujących leki immunosupresyjne, zakażonych HPV – typem
wysokiego ryzyka), które nie miały wykonanej cytologii w ciągu
ostatnich 12 miesięcy.
Na wykonywane w ramach programów profilaktycznych badania
mammograficzne i cytologiczne mogą zgłaszać się bez skierowania
wszystkie kobiety, które spełniają powyższe kryteria. Potrzebny jest
tylko dokument potwierdzający ubezpieczenie.
!
VADEMECUM
50
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Kobiety, które były leczone z powodu nowotworu złośliwego szyjki
macicy, po zakończeniu kontroli onkologicznej (decyzję podejmuje lekarz
prowadzący leczenie onkologiczne) ponownie zostają objęte skryningiem
cytologicznym.
Program profilaktyki gruźlicy
Program adresowany jest do osób powyżej 18. roku życia, które:
» nie miały w dotychczasowym wywiadzie rozpoznanej gruźlicy,
a w szczególności:
- miały bezpośredni kontakt z osobami z już rozpoznaną gruźlicą;
- mają trudne warunki życiowe, mogące znacząco wpłynąć na
wystąpienie choroby (osoby niepełnosprawne, obciążone
długotrwałą chorobą, obciążone problemem alkoholowym
i narkomanią, bezdomne, długotrwale bezrobotne).
Program badań prenatalnych
Program adresowany jest do kobiet w ciąży spełniających co najmniej
jedno z poniższych kryteriów:
» wiek powyżej 35 lat;
» wystąpienie w poprzedniej ciąży aberracji chromosomowej płodu lub
dziecka;
» stwierdzenie strukturalnych aberracji chromosomowych u ciężarnej
lub u ojca dziecka;
» stwierdzenie znacznie większego ryzyka urodzenia dziecka
dotkniętego chorobą uwarunkowaną mono genetycznie lub
wieloczynnikową;
» stwierdzenie w czasie ciąży nieprawidłowego wyniku badania USG
lub badań biochemicznych wskazujących na zwiększone ryzyko
aberracji chromosomowej lub wady płodu.
Program profilaktyki chorób układu krążenia
Program adresowany jest do osób które:
» mają 35, 40, 45, 50, lub 55 lat (w 2011 r. są to osoby urodzone
w latach 1976, 1971, 1966, 1961 i 1956);
» złożyły deklarację wyboru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej;
51
Profilaktyczne programy zdrowotne
u których nie została dotychczas rozpoznana choroba układu krążenia
i które w okresie ostatnich pięciu lat nie korzystały ze świadczeń
udzielanych w ramach profi aktyki chorób układu krążenia,
obciążonych następującymi czynnikami ryzyka:
» nadciśnienie tętnicze krwi (wartości ciśnienia tętniczego powyżej
140/90 mmHg),
» podwyższone stężenie we krwi cholesterolu całkowitego, LDL cholesterolu,
tri glicerydów i niskie stężenie HDL-cholesterolu,
» palenie tytoniu,
» niska aktywność ruchowa,
» nadwaga i otyłość,
» upośledzona tolerancja glukozy,
» wzrost stężenia fibrynogenu,
» wzrost stężenia kwasu moczowego,
» nadmierny stres,
» nieracjonalne odżywianie,
» płeć męska,
» obciążenia genetyczne.
Program profilaktyki chorób od tytoniowych (w tym POChP)
Etap podstawowy adresowany jest do osób powyżej 18. roku życia
palących papierosy, w tym – w zakresie diagnostyki POChP (przewlekłej
obturacyjnej choroby płuc) – do kobiet i mężczyzn pomiędzy 40. a 65.
rokiem życia, którzy nie mieli wykonanych badań spirometrycznych
w ramach programu profilaktyki POChP w ciągu ostatnich trzech
lat, u których nie zdiagnozowano wcześniej, w sposób potwierdzony
badaniem spirometrycznym, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc,
przewlekłego zapalenia oskrzeli lub rozedmy.
Etap specjalistyczny adresowany jest do osób uzależnionych od palenia
tytoniu, skierowanych z etapu podstawowego programu realizowanego
przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub z oddziału szpitalnego
oraz zgłaszających się bez skierowania.
VADEMECUM
52
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Ambulatoryjna opieka specjalistyczna
Ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne są udzielane w poradniach
specjalistycznych lub w innych komórkach organizacyjnych lecznictwa
ambulatoryjnego (w przypadkach wynikających ze stanu zdrowia, także
w domu chorego) przez lekarza posiadającego odpowiednie kwalifikacje
albo inną osobę, która uzyskała uprawnienia do udzielania świadczeń
specjalistycznych.
Świadczenia specjalistyczne realizowane są w ramach:
» porady kompleksowej,
» porady zabiegowo-diagnostycznej,
» porady specjalistycznej,
» porady recepturowej.
Obejmują one między innymi:
» badanie lekarskie;
» udzielanie albo zlecanie niezbędnych świadczeń diagnostycznych
i terapeutycznych;
» ordynowanie koniecznych leków;
» zlecanie zaopatrzenia w wyroby medyczne, będące przedmiotami
ortopedycznymi oraz środkami pomocniczymi;
» kierowanie na konsultacje specjalistyczne, leczenie szpitalne,
leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację leczniczą;
» orzekanie o stanie zdrowia w zakresie określonym w Ustawie;
» niezbędną edukację i promocję zachowań prozdrowotnych;
» wykonywanie badań profilaktycznych;
Pacjenci przyjmowani są do poradni specjalistycznych na podstawie
skierowania od lekarza POZ lub innego lekarza udzielającego świadczeń
w ramach umowy z NFZ.
Zazwyczaj skierowanie jest ważne dopóty, dopóki istnieją przesłanki
wskazujące na potrzebę podjęcia działań diagnostycznych lub
terapeutycznych. Jeśli pacjent kontynuuje terapię w kolejnym roku
kalendarzowym nie musi dostarczać nowego skierowania
!
53
Ambulatoryjna opieka specjalistyczna
Skierowanie nie jest wymagane do dermatologa, ginekologa
i położnika, okulisty, onkologa, psychiatry oraz wenerologa!
Lekarz wystawiający skierowanie do specjalisty może wskazać, czy
pacjent wymaga udzielenia porady w domu. Potrzebę takiej wizyty może
również w razie konieczności zgłosić pacjent lub jego opiekun. Lekarz
z poradni specjalistycznej ma obowiązek, w przypadkach uzasadnionych
medycznie, do udzielania świadczeń w także formie porad domowych.
W ramach porady kompleksowej lekarz specjalista określa zasady
dalszego postępowania leczniczego i wydaje zaświadczenie lekarskie
przeznaczone dla lekarza kierującego, a w przypadku świadczeń bez
skierowania – dla lekarza POZ, do którego pacjent jest zadeklarowany.
Innym typem porady specjalisty jest porada recepturowa. Jest to
świadczenie w ramach którego lekarz bada pacjenta i ordynuje leki
niezbędne do kontynuacji leczenia specjalistycznego. Taka porada nie
może być realizowana częściej niż co 14 dni, jak również w odstępie
krótszym niż 14 dni w stosunku do innych porad.
Organizacja pracy poradni
Poradnia specjalistyczna powinna być czynna nie krócej niż trzy razy
w tygodniu po cztery godziny dziennie, w tym:
» co najmniej raz w tygodniu w godzinach przedpołudniowych między
godziną 7.30 a 14.00,
» co najmniej raz w tygodniu w godzinach popołudniowych między
godziną 14.00 a 20.00,
chyba że został uzgodniony inny harmonogram pracy poradni.
W przypadku nieobecności lekarza w pracy świadczeniodawca ma
obowiązek poinformować pacjentów o sposobie zorganizowania opieki
w tym okresie. Jeśli świadczeniodawca ma siedzibę w innym miejscu niż
to, w którym wykonuje świadczenia, informacja powinna być umieszczona
w obu miejscach.
W przypadku nagłych zachorowań lub nagłego pogorszenia stanu
zdrowia pacjenta świadczenie w poradni specjalistycznej winno
być zrealizowane w trybie nagłym, czyli w dniu zgłoszenia. Decyzję
o przyjęciu pacjenta w trybie nagłym podejmuje lekarz.
!
VADEMECUM
54
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Lekarz specjalista
przeprowadza badanie lekarskie
Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną przeprowadza badanie pacjenta,
zakończone postawieniem diagnozy wstępnej lub ostatecznego
rozpoznania.
orzeka o stanie zdrowia
W zakresie określonym w Ustawie lekarz specjalista orzeka o stanie
zdrowia pacjenta.
kieruje na badania
O potrzebie skierowania na badanie decyduje lekarz. Lekarz specjalista
może kierować na wszystkie badania diagnostyczne niezbędne do
rozpoznania choroby, postawienia diagnozy i prowadzenia terapii.
Badania diagnostyczne, na które kieruje lekarz specjalista, wykonywane
są na podstawie skierowania w miejscu wskazanym przez lekarza.
Na badania takie jak rezonans czy tomografi a (ambulatoryjne świadczenia
diagnostyczne kosztochłonne – ASDK), również kieruje lekarz z poradni
specjalistycznej. Pacjent może je jednak wykonać w wybranej przez siebie
pracowni, laboratorium czy zakładzie diagnostycznym.
kieruje na badania kontrolne
Jeżeli pacjent objęty stałą opieką specjalistyczną wymaga wykonania
badań kontrolnych, skierowanie wystawia lekarz z poradni
specjalistycznej. Świadczeniodawca pokrywa także koszty wykonania
zleconych badań.
Dotyczy to również lekarza specjalisty, do którego pacjent ma prawo
zgłosić się bez skierowania.
Pacjent nie ponosi żadnych kosztów badań. Pobieranie dodatkowych
opłat za badanie (np. za baterie do aparatu Holtera) jest niczym
nieuzasadnione.
!
55
Ambulatoryjna opieka specjalistyczna
kieruje do innego specjalisty
Lekarz specjalista może skierować pacjenta do innego lekarza specjalisty.
O taką konsultację może wystąpić do lekarza prowadzącego także sam
pacjent.
Jeżeli pacjent jest kierowany z jednej poradni specjalistycznej do innej,
wraz ze skierowaniem powinny zostać przekazane wszystkie dostępne
wyniki badań.
kieruje do szpitala
Jeżeli pacjent objęty leczeniem specjalistycznym wymaga leczenia
szpitalnego, lekarz z poradni specjalistycznej wystawia skierowanie do
szpitala.
Dołącza do niego wyniki badań diagnostycznych umożliwiające
potwierdzenie wstępnego rozpoznania.
informuje lekarza POZ
Lekarz ubezpieczenia zdrowotnego leczący pacjenta w poradni
specjalistycznej zobowiązany jest do pisemnego informowania lekarza
rodzinnego o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu, ordynowanych
lekach, ich dawkowaniu i czasie stosowania oraz o wyznaczonych wizytach
kontrolnych.
Lekarz specjalista wystawia pacjentowi zaświadczenie z rozpoznaniem
choroby i zalecaną farmakoterapią, na podstawie którego lekarz POZ może
wystawiać recepty przez okres wskazany w zaświadczeniu od lekarza
specjalisty.
a także
» kieruje na rehabilitację;
» kieruje na leczenie uzdrowiskowe;
» prowadzi niezbędną edukację i promocję zachowań prozdrowotnych;
» wykonuje badania profilaktyczne.
VADEMECUM
56
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Leczenie szpitalne
Jeżeli cel leczenia nie może być osiągnięty w trybie ambulatoryjnym,
pacjent może zostać skierowany na dalsze leczenie w szpitalu.
Pacjent ma prawo wyboru szpitala, który ma podpisaną umowę z NFZ.
Może wybrać dowolną placówkę na terenie całej Polski.
Do szpitala pacjent jest przyjmowany na podstawie skierowania
wystawionego przez lekarza. W przypadku braku możliwości przyjęcia
do szpitala w dniu zgłoszenia, pacjent powinien zostać wpisany na listę
oczekujących.
Pacjent przyjmowany do szpitala powinien przedstawić dowód
potwierdzający ubezpieczenie zdrowotne. W przypadku stanu
nagłego dokument ten może zostać przedstawiony w innym czasie nie
później jednak, niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia udzielania
świadczenia, jeśli pacjent przebywa w szpitalu, lub w terminie 7 dni od
dnia zakończenia udzielenia świadczenia. W razie nieprzedstawienia
dokumentu w podanych terminach pacjent będzie obciążony kosztami
świadczenia.
W przypadku zakwalifikowania pacjenta do leczenia w oddziale szpitalnym,
a w szczególności do planowego leczenia operacyjnego, wykonanie
niezbędnych badań diagnostycznych leży po stronie szpitala.
W czasie pobytu pacjenta w szpitalu lekarz POZ nie może wystawiać
zleceń na środki pomocnicze i ortopedyczne, w tym na pielucho majtki.
Nie może także ordynować leków, których konieczność zażywania wynika
z przebiegu hospitalizacji. Przyjętemu pacjentowi szpital zapewnia
bezpłatne leki oraz wyroby medyczne jeżeli są one konieczne do realizacji
leczenia.
Pacjent przebywający w szpitalu może skorzystać z dodatkowej, płatnej
opieki pielęgniarskiej. Opieka taka nie może jednak polegać na udzielaniu
świadczeń zdrowotnych.
Skierowanie do szpitala może być wystawione również przez
lekarza, który nie jest lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego,
np. przez lekarza leczącego „prywatnie”, bez umowy z NFZ.
!
57
Leczenie szpitalne \ Transport sanitarny
Lekarz leczący chorego w szpitalu zobowiązany jest do pisemnego
informowania lekarza POZ, do którego zadeklarowany jest pacjent,
o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu, ordynowanych lekach
(w tym okresu ich stosowania i sposobu dawkowania) oraz wyznaczonych
wizytach kontrolnych.
Pacjent po zakończeniu hospitalizacji (także w szpitalnym oddziale
ratunkowym) powinien otrzymać kartę informacyjną oraz, w zależności
od potrzeb, informację dla lekarza POZ, recepty, zwolnienie lekarskie,
skierowania do lekarzy specjalistów.
Transport
Transport sanitarny
Transport sanitarny jest realizowany na zlecenie lekarza\felczera
ubezpieczenia zdrowotnego.
Transport bezpłatny przysługuje:
» osobom z dysfunkcją narządu ruchu uniemożliwiającą korzystanie
ze środków transportu publicznego bez względu na schorzenie
pacjenta;
» w przypadku konieczności podjęcia natychmiastowego leczenia
w zakładzie opieki zdrowotnej, wynikającym z potrzeby zachowania
ciągłości leczenia.
Transport częściowo płatny przysługuje w przypadku:
» chorób krwi i narządów krwiotwórczych,
» chorób nowotworowych,
» chorób oczu,
» chorób przemiany materii,
Karetka pogotowia ratunkowego nie może być używana do transportu
sanitarnego w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. Istnieje bowiem
ustawowy zakaz używania karetek pogotowia do innych celów niż
ratunkowe.
!
VADEMECUM
58
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
» chorób psychicznych i zaburzeń zachowania,
» chorób skóry i tkanki podskórnej,
» chorób układu krążenia,
» chorób układu moczowo-płciowego,
» chorób układu nerwowego,
» chorób układu oddechowego,
» chorób układu ruchu,
» chorób układu trawiennego,
» chorób układu wydzielania wewnętrznego,
» chorób zakaźne i pasożytnicze,
» urazów i zatruć,
» wad rozwojowych wrodzonych, zniekształceń i aberracji
chromosomowych,
– gdy ze zlecenia wynika, że osoba jest zdolna do samodzielnego
poruszania się bez stałej pomocy innej osoby, ale wymaga pomocy
innej osoby przy korzystaniu ze środków transportu publicznego lub
wymaga korzystania z pojazdów dostosowanych do potrzeb osób
niepełnosprawnych.
Pacjent pokrywa wtedy 60% kosztów przejazdu środkami transportu
sanitarnego.
Transport odpłatny – realizowany jest na zlecenie lekarza lub felczera
ubezpieczenia zdrowotnego, w przypadkach niewymienionych powyżej.
Chory pokrywa koszty transportu wynikające z różnicy odległości
pomiędzy świadczeniodawcą najbliższym a docelowym, wskazanym
w skierowaniu na transport sanitarny.
!
59
Transport sanitarny
Transport sanitarny w POZ
Skierowanie na transport sanitarny POZ wystawia lekarz podstawowej
opieki zdrowotnej.
Transport sanitarny w podstawowej opiece zdrowotnej przysługuje
pacjentom w następujących sytuacjach:
» kiedy zachodzi konieczność leczenia określonego schorzenia
w innym zakładzie opieki zdrowotnej – z wyłączeniem stanów nagłego
zagrożenia zdrowia lub życia;
» dla zachowania ciągłości leczenia – gdy jest ono realizowane przez
lekarza POZ.
Świadczenie obejmuje przejazd z miejsca zamieszkania pacjenta do
świadczeniodawcy i z powrotem. Zasady odpłatności są takie same jak
w przypadku opisanego wcześniej transportu sanitarnego.
Transport sanitarny „daleki” w POZ
Z transportu „dalekiego” w POZ pacjent może skorzystać w następujących
sytuacjach:
» kiedy z przyczyn losowych pacjent musiał skorzystać z pomocy
medycznej w szpitalu za granicą, a jego stan zdrowia w momencie
wypisu ze szpitala jest stabilny, ale nie pozwala na samodzielny
powrót do domu. Taki transport jest realizowany od granicy Polski do
miejsca zamieszkania pacjenta;
» kiedy z przyczyn losowych pacjent musiał skorzystać z pomocy
medycznej w zagranicznym szpitalu, ale wymaga kontynuacji leczenia
w kraju, a stan jego zdrowia pozwala na uzyskanie wypisu i nie ma
medycznych przeciwwskazań do przewozu ambulansem. W takim
przypadku pacjent jest przewożony od granicy Polski do szpitala,
który jest położony najbliżej jego domu i w którym możliwe jest
kontynuowanie leczenia.
W powyższych przypadkach należy dołączyć do wniosku zaświadczenie
sporządzone w języku polskim, a przygotowane przez zagraniczny szpital,
który realizował leczenie.
» kiedy z przyczyn uzasadnionych medycznie pacjent musi korzystać ze
świadczeń konkretnej poradni specjalistycznej oddalonej od miejsca
zamieszkania pacjenta o więcej niż 120 km „tam i z powrotem”,
VADEMECUM
60
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
a ogólny stan jego zdrowia nie pozwala na samodzielne dotarcie do
poradni. Transport przysługuje wtedy z miejsca zamieszkania pacjenta
do najbliższego świadczeniodawcy, który udzieli mu świadczeń
i z powrotem;
» kiedy pacjent musi ze względów medycznych korzystać
z wysokospecjalistycznych świadczeń ambulatoryjnych, które
realizowane są jedynie przez niektóre poradnie, do których
odległość z miejsca zamieszkania pacjenta przekracza 120 km
„tam i z powrotem”, a ogólny stan zdrowia chorego nie pozwala
na samodzielny dojazd do poradni. Transport przysługuje wtedy
od domu pacjenta do poradni i z powrotem;
W takich przypadkach należy koniecznie dołączyć do wniosku
zaświadczenie z poradni specjalistycznej, która ma wykonać
świadczenie.
Aby skorzystać z transportu sanitarnego „dalekiego” w POZ pacjent (jego
rodzina albo opiekun prawny) powinien wystąpić z wnioskiem do dyrektora
oddziału wojewódzkiego NFZ. Wniosek taki należy złożyć w oddziale
Funduszu, do którego należy pacjent. Po rozpatrzeniu wniosku, dyrektor
oddziału Funduszu wyda pisemnie stosowną decyzję.
W każdym przypadku lekarz POZ potwierdza zasadność realizacji
transportu dalekiego i wskazuje, kto ma zrealizować przewóz. !
61
Opieka stomatologiczna
Opieka stomatologiczna
Stomatologia zajmuje się leczeniem chorób zębów, przyzębia i jamy
ustnej. Pacjent, który chce skorzystać z porady dentysty w tym
zakresie, ma prawo wyboru dowolnej placówki lub lekarza stomatologa,
udzielających świadczeń na podstawie umowy z NFZ na terenie całego
kraju. Skierowanie do stomatologa nie jest wymagane.
Pacjentom przysługują między innymi:
» badanie lekarskie stomatologiczne z instruktażem higieny jamy
ustnej;
» badanie lekarskie kontrolne;
» leczenie próchnicy zębów;
» świadczenia z zakresu leczenia endodontycznego (kanałowego)
zębów jednokanałowych;
» usunięcie złogów nazębnych;
» leczenie zmian na błonie śluzowej jamy ustnej;
» usunięcie zęba oraz niektóre zabiegi chirurgiczne;
» zdjęcia rentgenowskie wewnątrz ustne w razie potrzeby;
» znieczulenie w razie potrzeby.
Wykazy materiałów stomatologicznych znajdują się na stronie 104.
Leczenie protetyczne
W ramach bezpłatnych świadczeń pacjentowi przysługuje także
leczenie protetyczne. W razie konieczności, pacjent ma prawo do
leczenia z zastosowaniem protez akrylowych w szczęce i żuchwie
raz na 5 lat od dnia 1 stycznia 2011 r.
Pacjentowi przysługuje także prawo do bezpłatnej naprawy protezy
raz na 2 lata od dnia 1 stycznia 2011 r. (także w większym zakresie,
np. z wyciskiem lub podścieleniem protezy).
Pacjent powinien także potwierdzić (na zleceniu) odbiór wykonanej
protezy zębowej, aparatu ortodontycznego lub ich naprawy.
Pacjentowi zgłaszającemu się z bólem, świadczenia udzielane są
w dniu zgłoszenia. !
VADEMECUM
62
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Leczenie ortodontyczne wad zgryzu
W ramach gwarantowanego leczenia ortodontycznego wad zgryzu
pacjentowi przysługuje:
» leczenie z zastosowaniem aparatu ruchomego – do końca 12. roku
życia;
» kontrola wyników leczenia po jego zakończeniu – w okresie retencji
do ukończenia 13. roku życia;
» zdjęcie pan tomograficzne – jeden raz w trakcie całego leczenia
ortodontycznego;
» naprawa aparatu – do ukończenia 13. roku życia;
» korekcyjne szlifowanie zębów;
» proteza dziecięca częściowa i całkowita.
Dodatkowe świadczenia gwarantowane dla wybranych grup
Dzieciom i młodzieży do 18. roku życia przysługują, między innymi:
» zabezpieczenie lakiem bruzd zębów szóstych w ramach
profilaktyki – do ukończenia siódmego roku życia;
» lakierowanie wszystkich zębów stałych;
» impregnacja zębiny zębów mlecznych;
» całkowite opracowanie i odbudowa ubytku zęba mlecznego;
» kosmetyczne pokrycie niedorozwoju szkliwa w zębach stałych;
» leczenie chorób przyzębia;
» zabiegi chirurgiczne takie jak: operacyjne odsłonięcie zatrzymanego
zęba, operacyjne usunięcie zawiązków zębów ze wskazań
ortodontycznych, resekcja wierzchołka korzenia zębów przednich.
Okres retencji – okres, w którym pacjent nosi tak zwany aparat
retencyjny (retainer) pozwalający – poprzez stabilizację uzębienia –
utrzymać osiągnięty wynik leczenia.
!
Naprawa lub wymiana aparatu nie przysługuje przy nieprawidłowym
jego użytkowaniu, np. nieregularnym noszeniu aparatu. !
63
Opieka stomatologiczna
Kobietom w ciąży i połogu przysługują między innymi:
» rozszerzone leczenie endodontyczne (kanałowe).
Osobom niepełnosprawnym w stopniu umiarkowanym i znacznym
jeżeli wynika to ze wskazań medycznych, przysługuje:
» znieczulenie ogólne przy wykonywaniu świadczeń zdrowotnych;
» kompozytowe materiały światło utwardzalne do wypełnień.
Potwierdzenie prawa do dodatkowych świadczeń
Dokumentami potwierdzającymi prawo do dodatkowych świadczeń są
w szczególności:
» dla dzieci i młodzieży do ukończenia 18. roku życia – karta
ubezpieczenia zdrowotnego lub dokument stwierdzający
tożsamość lub skrócony odpis aktu urodzenia;
» dla kobiet w ciąży – karta przebiegu ciąży i karta ubezpieczenia
zdrowotnego lub karta przebiegu ciąży i dokument stwierdzający
tożsamość;
» dla kobiet w okresie połogu – skrócony odpis aktu urodzenia
dziecka i karta ubezpieczenia zdrowotnego lub skrócony odpis aktu
urodzenia dziecka i dokument stwierdzający tożsamość;
» dla osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym
i znacznym – orzeczenie o niepełnosprawności.
VADEMECUM
64
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Leczenie uzdrowiskowe
Leczenie uzdrowiskowe jest kontynuacją leczenia szpitalnego lub
ambulatoryjnego pacjenta, którego celem jest rehabilitacja, leczenie
chorób przewlekłych oraz profilaktyka, przy wykorzystaniu między innymi
naturalnych zasobów leczniczych.
Skierowanie na leczenie uzdrowiskowe wystawia lekarz ubezpieczenia
zdrowotnego, biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia pacjenta,
brak wskazań lub istniejące przeciwwskazania oraz wpływ leczenia
uzdrowiskowego na stan zdrowia pacjenta.
Skierowanie przesyłane jest przez lekarza lub pacjenta do oddziału
wojewódzkiego NFZ, na terenie którego pacjent aktualnie zamieszkuje.
Warunkiem przyjęcia skierowania jest prawidłowe i czytelne wypełnienie
obowiązującego druku.
Skierowanie zarejestrowane w oddziale NFZ jest następnie sprawdzane
przez zatrudnionego w Fundusz lekarza specjalistę w dziedzinie
balneoklimatologii i medycyny fizykalnej lub rehabilitacji medycznej,
który ocenia jego celowość i wskazuje rodzaj oraz miejsce leczenia
uzdrowiskowego. Jeżeli stwierdzi przeciwwskazania lub brak wskazań do
leczenia – nie potwierdza skierowania. Zwracane jest ono wtedy lekarzowi,
który je wystawił, a pisemna informacja przekazywana jest pacjentowi.
Decyzja jest ostateczna i nie przysługuje od niej odwołanie.
Okres ważności potwierdzonego skierowania na leczenie uzdrowiskowe
wynosi 18 miesięcy od daty wystawienia.
Jeżeli w tym czasie leczenie nie zostało rozpoczęte, NFZ odsyła skierowanie
do świadczeniodawcy, który je wystawił w celu ponownej weryfikacji.
Gdy jest ona negatywna, lekarz zawiadamia o tym fakcie zarówno
pacjenta, jak i właściwy oddział NFZ (w ciągu 30 dni od dnia otrzymania
skierowania)
Skierowanie, które zostało pozytywnie zweryfikowane przez lekarza,
powinno zostać przesłane w ciągu 30 dni od dnia otrzymania z powrotem
do oddziału NFZ, gdzie zostanie ono poddane ponownej ocenie.
Na stronie internetowej https://skierowania.nfz.gov.pl można
sprawdzić swoje aktualne miejsce na liście oczekujących na leczenie
uzdrowiskowe. Wystarczy jedynie podać numer skierowania.
!
65
Leczenie uzdrowiskowe
W przypadku, kiedy jest ona pozytywna, pacjent nie traci swojego
miejsca na liście oczekujących.
Jeżeli zostanie ustalony termin leczenia, oddział wojewódzki NFZ doręcza
pacjentowi potwierdzone skierowanie, nie później niż 14 dni przed datą
rozpoczęcia leczenia.
W przypadku osób dorosłych zalecane jest korzystanie z ambulatoryjnego
i sanatoryjnego leczenia uzdrowiskowego oraz rehabilitacji w sanatorium
uzdrowiskowym nie częściej, niż raz na 18 miesięcy.
Pracownicy zakładów, które stosowały w produkcji azbest*, zatrudnieni
w tych zakładach w dniu 28 września 1997 roku lub przed tą datą,
uprawnieni są do korzystania raz w roku z leczenia uzdrowiskowego i są
zwolnieni z odpłatności związanej z leczeniem uzdrowiskowym.
Czas trwania leczenia uzdrowiskowego
Świadczenia są realizowane w warunkach:
» ambulatoryjnych;
» stacjonarnych.
Pobyt w szpitalu uzdrowiskowym trwa 21 dni i jest bezpłatny. Osoba
pracująca otrzymuje w tym czasie zwolnienie lekarskie. Pobyt dziecka
trwa 27 dni.
Pobyt w sanatorium uzdrowiskowym trwa 21 dni. Pobyt dziecka jest
bezpłatny, natomiast pobyt osoby pracującej jest częściowo odpłatny.
Osoba pracująca odbywa go w ramach urlopu wypoczynkowego.
Pobyt w szpitalu uzdrowiskowym na rehabilitacji uzdrowiskowej
trwa 28 dni, jest bezpłatny i odbywa się w ramach zwolnienia
lekarskiego.
Pobyt w sanatorium uzdrowiskowym na rehabilitacji uzdrowiskowej
trwa 28 dni, jest częściowo odpłatny i odbywa się w ramach urlopu
wypoczynkowego.
Uzdrowiskowe leczenie ambulatoryjne dorosłych i dzieci trwa od 6
do 18 dni.
* Zakłady wymienione w załączniku nr 4 do ustawy z dnia 19 czerwca 1997 roku o zakazie
stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. Nr 3 poz. 20 z 2004 roku, z późn. zm.)
VADEMECUM
66
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Odpłatność
Zakwaterowanie i wyżywienie w sanatorium uzdrowiskowym jest odpłatne.
Wysokość opłaty za jeden dzień pobytu pacjenta dla turnusów trwających
21 oraz 28 dni zależy od standardu pokoju. Stawkę określa minister
zdrowia.
Od 1 lutego 2011 r. częściowa odpłatność za koszty wyżywienia
i zakwaterowania za jeden dzień pobytu wynosi:
Standard
I sezon
1 X – 30 IV
(w złotych)
II sezon
1 V – 30 IX
(w złotych)
I pokój jednoosobowy z pełnym węzłem
higieniczno-sanitarnym
26,50 33,00
pokój jednoosobowy w studio 21,00 30,00
II pokój jednoosobowy bez pełnego węzła
higieniczno-sanitarnego
20,00 27,00
III pokój dwuosobowy z pełnym węzłem
higieniczno-sanitarnym
16,00 22,00
pokój dwuosobowy w studio 13,50 20,00
IV pokój dwuosobowy bez pełnego węzła
higieniczno-sanitarnego
11,50 16,00
V pokój wieloosobowy z pełnym węzłem
higieniczno-sanitarnym
10,00 12,00
pokój wieloosobowy w studio 9,50 11,00
VI pokój wieloosobowy bez pełnego węzła
higieniczno-sanitarnego
8,50 9,50
Zabiegi realizowane w ramach potwierdzonego uzdrowiskowego leczenia
ambulatoryjnego są bezpłatne. Pacjent ponosi natomiast koszty pobytu
(we własnym zakresie zapewnia sobie zakwaterowanie i wyżywienie).
NFZ nie ponosi:
» kosztów przejazdu na leczenie uzdrowiskowe i z leczenia
uzdrowiskowego;
» kosztów częściowej odpłatności za wyżywienie i zakwaterowanie
w sanatoriach uzdrowiskowych;
67
Leczenie uzdrowiskowe
» kosztów wyżywienia i zakwaterowania podczas korzystania z leczenia
ambulatoryjnego;
» kosztów pobytu opiekuna pacjenta;
» dodatkowych obowiązujących w miejscu położenia zakładu opłat, np.
opłat klimatycznych;
» kosztów zabiegów przyrodoleczniczych i rehabilitacyjnych,
niezwiązanych z chorobą podstawową, która jest bezpośrednią
przyczyną skierowania na leczenie uzdrowiskowe.
Leczenie dzieci
Dzieci od 3. do 18. roku życia mogą zostać skierowane na uzdrowiskowe
leczenie szpitalne i na uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne. Dzieci w
wieku od 3 do 6 lat mogą być kierowane na uzdrowiskowe leczenie
sanatoryjne same lub pod nadzorem opiekuna prawnego. Leczenie
dzieci jest bezpłatne, opiekunowie natomiast ponoszą pełną odpłatność
za pobyt.
Dzieci uczęszczające do szkoły podstawowej lub gimnazjum kierowane
są na leczenie uzdrowiskowe przez cały rok, młodzież ponadgimnazjalna
korzysta z leczenia uzdrowiskowego w okresie wolnym od nauki.
Leczenie ambulatoryjne
Pacjent korzystający z tej formy leczenia sam decyduje gdzie i kiedy
podejmie leczenie. Zakład leczniczy musi mieć jednak popisaną umowę
z NFZ. Skierowanie na to leczenie podlega takiej samej ocenie jak
w przypadku lecznictwa stacjonarnego.
Koszty zakwaterowania i wyżywienia pokrywa w całości pacjent.
Rezygnacja
W przypadku rezygnacji z leczenia uzdrowiskowego należy bezzwłocznie
zwrócić skierowanie do oddziału Funduszu. Każda rezygnacja powinna
być uzasadniona i udokumentowana pisemnie. Jeżeli powodem
rezygnacji jest wypadek losowy lub choroba ubezpieczonego
(np. pobyt w szpitalu) potwierdzone odpowiednim dokumentem,
Fundusz wyznaczy nowy termin realizacji skierowania.
NFZ nie organizuje podróży do sanatorium oraz nie pokrywa jej
kosztów. !
VADEMECUM
68
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Rehabilitacja
Rehabilitacja to kompleksowe postępowanie, które ma na celu
przywrócenie pełnej lub możliwej do osiągnięcia sprawności fizycznej
i psychicznej, zdolności do pracy i zarobkowania oraz zdolności do brania
czynnego udziału w życiu społecznym, czyli poprawę jakości życia.
Świadczenia rehabilitacji leczniczej realizowane są:
» w warunkach ambulatoryjnych,
» w warunkach domowych,
» w ośrodku lub oddziale dziennym,
» w warunkach stacjonarnych.
Rehabilitacja w warunkach ambulatoryjnych
Skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne może wystawić każdy lekarz
ubezpieczenia zdrowotnego, a w przypadku dysfunkcji narządu ruchu
wywołanej wadami postawy – lekarz specjalista lub w trakcie specjalizacji,
z poradni rehabilitacji leczniczej lub poradni ortopedii i traumatologii
narządu ruchu (w tym poradni wad postawy).
NFZ finansuje do pięciu zabiegów dziennie w dziesięciodniowym cyklu
terapeutycznym.
Rehabilitacja w warunkach domowych
Przeznaczona jest dla pacjenta, który nie porusza się samodzielnie i nie
ma możliwości dotarcia do placówki rehabilitacyjnej.
Po otrzymaniu skierowania od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego pacjent
ustala w gabinecie\zakładzie rehabilitacyjnym, który ma podpisaną umowę
z NFZ, termin wizyty fizjoterapeutycznej w domu, porady, zabiegów.
Czas rehabilitacji w warunkach domowych wynosi do 80 dni
zabiegowych w roku kalendarzowym. W jej trakcie wykonywanych jest
do pięciu zabiegów dziennie.
Skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne straci ważność, jeżeli nie
zostanie zarejestrowane w zakładzie rehabilitacji w terminie 30 dni od daty
wystawienia. !
69
Rehabilitacja
Rehabilitacja w ośrodku lub oddziale dziennym
Przysługuje pacjentowi, którego stan zdrowia nie pozwala na rehabilitację
w warunkach ambulatoryjnych, a pacjent nie wymaga całodobowego
nadzoru medycznego.
Rehabilitacja ogólnoustrojowa w ośrodku lub oddziale dziennym
Są to zabiegi obejmujące kompleksową fizjoterapię narządu ruchu,
szczególnie ze wskazań ortopedycznych (po urazach, przebytych
operacjach lub przewlekle chorych), a także wskazań neurologicznych,
reumatologicznych, onkologicznych i pulmonologicznych.
Rehabilitacja w ośrodku lub oddziale dziennym trwa od trzech do sześciu
tygodni, średnio po pięć zabiegów dziennie.
W przypadku dzieci do 18. roku życia o częstotliwości rehabilitacji decyduje
lekarz prowadzący.
Rehabilitacja dzieci z zaburzeniami wieku rozwojowego w ośrodku
lub oddziale dziennym
Jest to wielospecjalistyczna, kompleksowa rehabilitacja dzieci zagrożonych
nieprawidłowym rozwojem psychomotorycznym oraz dzieci o zaburzonym
rozwoju psychomotorycznym.
Do tego rodzaju rehabilitacji kierują lekarze POZ oraz lekarze
następujących oddziałów szpitalnych i poradni specjalistycznych:
» neonatologicznej,
» rehabilitacyjnej,
» ortopedii i traumatologii narządu ruchu,
» neurologicznej,
» reumatologicznej,
» chirurgii dziecięcej.
Pacjent lub opiekun potwierdza wykonanie zabiegów każdego dnia
własnoręcznym podpisem w karcie zabiegów. !
VADEMECUM
70
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Rehabilitacja słuchu i mowy
Obejmuje kompleksową i wielospecjalistyczną opiekę diagnostyczno-terapeutyczną
nad pacjentem z uszkodzonym słuchem.
Do tego rodzaju rehabilitacji kierują lekarze poradni specjalistycznych:
» otolaryngologicznej,
» otolaryngologii dziecięcej,
» audiologii i foniatrii,
» neurologicznej.
Rehabilitacja wzroku
Obejmuje kompleksową i wielospecjalistyczną opiekę diagnostyczno-terapeutyczną
nad pacjentem z uszkodzonym wzrokiem.
Do tego rodzaju rehabilitacji kierują lekarze poradni specjalistycznych:
» okulistycznej,
» neurologicznej.
Rehabilitacja kardiologiczna w ośrodku lub oddziale dziennym
Jest to świadczenie udzielane pacjentom po ostrych przebiegach schorzeń
sercowo-naczyniowych (np. zawałach serca) i po przebytych zabiegach
kardiochirurgicznych. których stan zdrowia nie pozwala na rehabilitację
w warunkach ambulatoryjnych.
Do tego rodzaju rehabilitacji kieruje lekarz:
» oddziału kardiologii,
» oddziału kardiochirurgii,
» oddziału chorób wewnętrznych,
» poradni kardiologicznej,
» poradni rehabilitacyjnej.
Czas trwania rehabilitacji kardiologicznej ustala lekarz ośrodka dziennego
(nie więcej niż 24 dni w ciągu kwartału).
Czas trwania rehabilitacji dzieci zarówno z zaburzeniami wieku
rozwojowego, słuchu i mowy, jak i wzroku wynosi do 120 osobodni
w roku kalendarzowym.
!
71
Rehabilitacja
Rehabilitacja pulmonologiczna z wykorzystaniem metod subterraneoterapii
w ośrodku lub oddziale dziennym
Rehabilitacja prowadzona jest w naturalnych podziemnych komorach
solnych przy wykorzystaniu ich specyficznego mikroklimatu, w celu
poprawy sprawności funkcjonowania układu oddechowego.
Skierowanie wystawia lekarz poradni: rehabilitacji medycznej, gruźlicy
i chorób płuc, alergologicznej, laryngologicznej, pulmonologicznej.
Czas trwania terapii ustala indywidualnie lekarz ośrodka dziennego i nie
może ona być krótsza niż 14 dni i nie dłuższa niż 24 dni.
Rehabilitacja w warunkach stacjonarnych
Świadczenia te skierowane są do pacjentów, którzy ze względu
na kontynuację leczenia wymagają kompleksowych czynności
rehabilitacyjnych oraz całodobowej opieki medycznej.
Stacjonarna rehabilitacja ogólnoustrojowa
Przeznaczona jest dla pacjentów, wymagających wszechstronnego
postępowania usprawniającego i jednocześnie innych działań
terapeutycznych, profilaktycznych, diagnostycznych i edukacyjnych.
Skierowania wystawiane są przez lekarzy specjalistów poszczególnych
oddziałów, a w przypadku zaostrzeń chorób przewlekłych – przez
lekarza poradni rehabilitacyjnej, urazowo-ortopedycznej, neurologicznej,
reumatologicznej. Do skierowania powinna być dołączona aktualna
dokumentacja medyczna potwierdzająca rozpoznanie.
Czas trwania rehabilitacji wynosi od 3 do 6 tygodni.
Stacjonarna rehabilitacja neurologiczna
Skierowana jest do pacjentów wszystkich grup wiekowych ze
schorzeniami neurologicznymi, wymagających jednocześnie całodobowego
nadzoru.
Realizowana jest przez oddziały rehabilitacji neurologicznej i oddziały
o profilu ogólno rehabilitacyjnym.
VADEMECUM
72
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Wybór rodzaju rehabilitacji ustala lekarz oddziału szpitalnego na
podstawie oceny stanu zdrowia pacjenta, dysfunkcji układu nerwowego
i oceny stopnia niepełnosprawności.
Czas trwania zależy od rodzaju prowadzonej rehabilitacji neurologicznej.
Stacjonarna rehabilitacja pulmonologiczna
Adresowana jest do pacjentów wymagających kontynuacji leczenia
powikłanych lub przedłużających się chorób płuc i układu oddechowego.
Odbywa się w szpitalu.
Kieruje na nią lekarz oddziału szpitalnego (m.in. pulmonologicznego,
torakochirurgicznego, kardiologicznego, laryngologicznego, chorób
wewnętrznych, alergologicznego, pediatrycznego), w którym leczony
był pacjent, a także lekarz poradni chorób płuc, rehabilitacyjnej lub
alergologicznej.
Czas rehabilitacji wynosi do trzech tygodni.
Stacjonarna rehabilitacja kardiologiczna
Udzielana jest chorym ze schorzeniami kardiologicznymi, którzy ze
względu na kontynuacje leczenia wymagają stosowania kompleksowych
czynności rehabilitacyjnych oraz całodobowego nadzoru medycznego.
Czas trwania rehabilitacji zależy od rodzaju prowadzonej rehabilitacji.
Skierowanie wystawiane jest przez lekarza oddziału kardiologicznego,
kardiochirurgicznego, chorób wewnętrznych, pediatrycznego oraz
z poradni kardiologicznej i rehabilitacyjnej.
Usprawnianie przez sześć dni w tygodniu obejmuje działania
ukierunkowane na profilaktykę chorób układu krążenia, wtórną prewencję
i rehabilitację.
73
Opieka długoterminowa
Opieka długoterminowa
W ramach opieki długoterminowej pacjent może skorzystać ze świadczeń
zdrowotnych realizowanych w zakładach stacjonarnych lub w warunkach
domowych.
Świadczenia realizowane w warunkach stacjonarnych
Zadaniem zakładu opiekuńczego jest okresowe objęcie całodobową
pielęgnacją oraz kontynuacja leczenia:
» przewlekle chorych,
» osób, które przebyły leczenie szpitalne i mają ukończony proces
diagnozowania, leczenia operacyjnego lub intensywnego leczenia
zachowawczego, a nie wymagają już dalszej hospitalizacji w oddziale
szpitalnym,
które ze względu na:
» stan zdrowia i niesprawność fizyczną,
» brak samodzielności w samo opiece i samo pielęgnacji,
» konieczność stałej kontroli lekarskiej,
» potrzebę profesjonalnej pielęgnacji,
» rehabilitację,
powinny przebywać w zakładzie opiekuńczym i które w ocenie karty
oceny świadczeniobiorcy – skalą poziomu zapotrzebowania na opiekę
osób trzecich (opartą na skali Bart hel) – uzyskały 40 punktów lub mniej.
Sposób i tryb kierowania osób do publicznych zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych
i opiekuńczo-leczniczych oraz zasady ustalania
odpłatności za pobyt w zakładach publicznych określa minister zdrowia.
W przypadku zakładów niepublicznych decyzję o przyjęciu podejmuje
dyrektor zakładu w porozumieniu z lekarzem zakładu.
Skala Bart hel – skala, która pozwala na ocenę chorego
pod względem jego zapotrzebowania na opiekę innych
osób. Bierze się w niej pod uwagę między innymi czynności
życia codziennego (spożywanie posiłków, poruszanie się,
siadanie, ubieranie się i rozbieranie, utrzymanie higieny osobistej,
korzystanie z toalety, kontrolowanie czynności fizjologicznych).
!
VADEMECUM
74
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Pacjent objęty opieką ma zapewnione niezbędne leki, przedmioty
ortopedyczne, środki pomocnicze (np. pielucho-majtki), badania
diagnostyczne, żywienie dojelitowe i pozajelitowe. Kwalifikacja
świadczeniobiorcy do żywienia dojelitowego i pozajelitowego odbywa
się w szpitalu.
Chorzy z niewydolnością oddechową, którzy wymagają stosowania
ciągłej terapii oddechowej przy pomocy respiratora, lecz nie wymagają
hospitalizacji w oddziałach intensywnej terapii, mogą zostać
zakwalifikowani do leczenia w zakładzie opiekuńczym dla dorosłych
lub dla dzieci i młodzieży wentylowanych mechanicznie.
Przepustka
Za zgodą lekarza i jednoczesną zgodą kierownika zakładu opiekuńczego,
pacjent może uzyskać przepustkę. Na czas jej trwania świadczeniodawca
powinien zaopatrzyć pacjenta w niezbędne leki, wyroby medyczne i środki
pomocnicze.
Łączny czas pobytu chorego na przepustkach nie powinien być dłuższy
niż 10% czasu pobytu w zakładzie danego świadczeniodawcy w danym
roku.
W przypadku gdy w trakcie pobytu w zakładzie pacjent zostanie
skierowany i przyjęty do leczenia szpitalnego, po jego wypisaniu ze
szpitala nie jest konieczne ponowne składanie wniosku o przyjęcie
do zakładu.
Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze warunkach domowych
Obłożnie chorzy z niewydolnością oddechową, którzy nie wymagają
pobytu w zakładach opieki całodobowej, ale wymagają stosowania
respiratora mogą skorzystać z domowej opieki nad pacjentami
wentylowanymi mechanicznie.
Pacjent przebywający w zakładzie opiekuńczo-leczniczym,
pielęgnacyjno-opiekuńczym ponosi koszty wyżywienia
i zakwaterowania. Koszty badań, leków, wyrobów medycznych
i produktów leczniczych, zastosowanych w trakcie udzielania
świadczeń ponosi świadczeniodawca.
!
75
Opieka długoterminowa
Terapią oddechową przy pomocy respiratora, w warunkach domowych,
mogą być objęci pacjenci:
» z udokumentowanym zakończonym leczeniem przyczynowym;
» w pełni zdiagnozowani (u których wykonano wszelkie niezbędne
badania diagnostyczne, uzasadniające rozpoznanie i potwierdzające
niemożność stosowania innej formy terapii niż wentylacja
mechaniczna);
» którzy mają zapewnione odpowiednie warunki domowe i przeszkoloną
rodzinę (opiekunów prawnych) w zakresie pielęgnacji, obsługi
aparatury medycznej oraz udzielania pierwszej pomocy tak, aby
podczas stosowania terapii mogło być zapewnione bezpieczeństwo
chorego;
» którzy nie są objęci opieką paliatywną, hospicyjną lub realizowaną
przez pielęgniarkę opieki długoterminowej domowej.
Pacjent powinien posiadać skierowanie wystawione przez lekarza
ubezpieczenia zdrowotnego, do którego należy dołączyć:
» kartę informacyjną leczenia szpitalnego,
» wyniki badań będących w posiadaniu pacjenta lub jego rodziny
(opiekunów),
a w przypadku terapii oddechowej przy pomocy respiratora w warunkach
domowych
» także kwalifikację do objęcia opieką w warunkach domowych, wydaną
przez lekarza specjalistę anestezjologii i intensywnej terapii.
Pielęgniarska opieka długoterminowa to opieka nad obłożnie
i przewlekle chorymi przebywającymi w domu. Pacjenci objęci taką
opieką nie wymagają leczenia w warunkach stacjonarnych. Ze względu
na istniejące problemy zdrowotne wymagają jednak systematycznej
i intensywnej domowej opieki pielęgniarskiej, realizowanej we współpracy
z lekarzem POZ.
Podstawą do objęcia opieką chorego wentylowanego mechanicznie
w warunkach domowych jest skierowanie od lekarza ubezpieczenia
zdrowotnego.
!
VADEMECUM
76
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Do pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej mogą być
zakwalifikowani pacjenci, którzy w ocenie opartej na skali Bart hel otrzymali
40 punktów lub mniej, którzy nie zostali objęci opieką przez hospicjum
domowe, inny stacjonarny zakład opiekuńczy udzielający świadczeń
gwarantowanych, domową opieką dla pacjentów wentylowanych
mechanicznie i nie są w ostrej fazie choroby psychicznej.
Świadczenia udzielane są na podstawie skierowania lekarza
ubezpieczenia zdrowotnego, do którego dołącza się kartę oceny pacjenta
do objęcia pielęgniarską opieką długoterminową domową.
Należy pamiętać, że rodzina pacjenta lub jego opiekun faktyczny
zapewnia środki higieniczne i opatrunkowe, leki i inne wyroby medyczne
zlecone przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego.
77
Opieka paliatywna i hospicyjna
Opieka paliatywna i hospicyjna
Opieka paliatywna i hospicyjna ma na celu poprawę jakości życia chorego
i jego bliskich zmagających się z codziennymi problemami związanymi
z postępującą, często nieuleczalną chorobą. Podejmowane działania
mają na celu zapobieganie cierpieniu, niesienie ulgi, leczenie bólu i innych
objawów oraz pomoc w rozwiązywaniu problemów wraz ze wsparciem dla
rodziny pacjenta.
Świadczenia w opiece paliatywnej i hospicyjnej udzielane są w warunkach:
» stacjonarnych – w oddziale medycyny paliatywnej oraz hospicjum
stacjonarnym;
» domowych – w hospicjum domowym;
» ambulatoryjnych – w poradni medycyny paliatywnej.
Świadczenia zdrowotne w opiece paliatywnej udzielane są, w zależności od
potrzeb, przez wielodyscyplinarny zespół osób przygotowanych do opieki
nad umierającym. W skład takiego zespołu wchodzą lekarze, pielęgniarki,
fizjoterapeuci, psycholog.
Żeby pacjent mógł być objęty opieką paliatywną i hospicyjną konieczne
jest skierowanie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego,
Pacjent, jego rodzina lub opiekun powinien wyrazić zgodę na piśmie.
W przypadku dzieci wymagana jest zgoda rodziców lub opiekunów
prawnych (po 16. roku życia, także chorego dziecka).
Oddział medycyny paliatywnej i hospicjum stacjonarne przeznaczone
są przede wszystkim dla pacjentów z trudnymi do kontroli objawami, bez
nadziei na wyleczenie, w schyłkowym okresie życia.
W hospicjum domowym całościową opieką objęci są pacjenci
z zaawansowanymi, niepoddającymi się leczeniu przyczynowemu,
postępującymi, zagrażającymi życiu chorobami przewlekłymi o złym
Oddział medycyny paliatywnej lub hospicjum stacjonarne nie może
funkcjonować w ramach innego oddziału szpitalnego. Musi być
odrębną komórką organizacyjną zakładu opieki zdrowotnej.
!
VADEMECUM
78
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
rokowaniu (określonymi w rozporządzeniu ministra zdrowia). Pacjentom
objętym opieką przysługują w zależności od potrzeb – porady lekarskie,
nie rzadziej niż dwa razy w miesiącu, a wizyty pielęgniarskie, nie rzadziej
niż dwa razy w tygodniu.
Wizyty innych członków zespołu hospicjum domowego (psychologa,
fizjoterapeuty) ustalane są przez lekarza sprawującego opiekę
indywidualnie, w zależności od potrzeb pacjenta.
W poradni medycyny paliatywnej sprawowana jest opieka nad chorymi,
których stan ogólny jest stabilny i którzy mogą przybyć do poradni oraz
nad chorymi, którzy ze względu na ograniczoną możliwość poruszania się
wymagają wizyt domowych.
Chorzy mogą skorzystać z porady lub wizyty dwa razy w tygodniu.
79
Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień
Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień
Świadczenia opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień skierowane są
do osób z zaburzeniami psychicznymi oraz do osób uzależnionych i ich
rodzin. W zależności od potrzeb i stanu pacjenta leczenie prowadzone
jest ambulatoryjnie, w oddziałach dziennych lub szpitalnych.
W poradni – pacjent ma zapewnione niezbędne badania diagnostyczne,
konsultacje specjalistyczne, leki oraz wyroby medyczne (dotyczy programu
leczenia substytucyjnego), w tym wyroby medyczne będące przedmiotami
ortopedycznymi i środki pomocnicze, świadczenia terapeutyczne (w tym
psychoterapia) i rehabilitacyjne oraz działania edukacyjno-konsultacyjne
dla rodzin.
W ośrodku dziennym – w trakcie leczenia pacjent ma zapewnione
niezbędne badania diagnostyczne, konsultacje specjalistyczne, leki,
w tym wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi
i środki pomocnicze, wyżywienie, świadczenia terapeutyczne (w tym
psychoterapia) i rehabilitacyjne oraz działania edukacyjno-konsultacyjne
dla rodzin. Transport sanitarny zgodnie z odrębnymi przepisami.
W izbie przyjęć – przez całą dobę pacjent może skorzystać ze świadczeń
udzielanych w trybie nagłym (także diagnostyczno-terapeutycznych).
Pacjent ma zapewnione zabezpieczenie medyczne oraz transport
w przypadku konieczności kontynuowania leczenia specjalistycznego.
W szpitalu – podczas leczenia pacjent ma zapewnione bezpłatnie
niezbędne badania diagnostyczne, konsultacje specjalistyczne,
świadczenia z zakresu profilaktyki, leczenia, pielęgnacji i rehabilitacji,
leki, w tym wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi
i środki pomocnicze, świadczenia terapeutyczne (w tym psychoterapia),
działania edukacyjno-konsultacyjne dla rodzin oraz inne świadczenia
związane z pobytem. Transport sanitarny zgodnie z odrębnymi
przepisami.
Skierowanie pacjenta do szpitala psychiatrycznego wydawane jest
w dniu badania, a jego ważność wygasa po upływie 14 dni. !
VADEMECUM
80
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Zasady udzielania świadczeń
W poradni zdrowia psychicznego, także w poradni dla dzieci i młodzieży
i innych poradniach wysokospecjalistycznych, np. leczenia nerwic, seksuologii
i patologii współżycia oraz dla osób z autyzmem dziecięcym, w leczeniu środowiskowym
(domowym):
» pacjent może skorzystać z diagnozy i porady lekarza psychiatry,
porady i diagnozy psychologicznej, sesji psychoterapeutycznych;
» pacjent z organicznymi zaburzeniami psychicznymi, schizofrenią lub
afektywnymi zaburzeniami nastroju ma prawo do bezpłatnych wizyt
domowych lekarza psychiatry, psychologa lub pielęgniarki;
» w uzasadnionych sytuacjach pacjent ma prawo do bezpłatnego
transportu sanitarnego;
» za świadczenia udzielane na podstawie umowy nie wolno pobierać
od ubezpieczonego żadnych dodatkowych opłat, chyba że taka
odpłatność przewidziana jest w odrębnych przepisach;
» świadczeniodawca wydaje skierowania na badania związane
z leczeniem psychiatrycznym oraz pokrywa ich koszty.
Psychiatra udziela porad bez skierowania, a do psychologa
i psychoterapeuty jest wymagane skierowanie od lekarza ubezpieczenia
zdrowotnego.
W poradni leczenia uzależnień
» pacjent ma prawo do porad lekarskich, terapii prowadzonej przez
specjalistę psychoterapii uzależnień, psychologa, psychoterapeutę
lub instruktora terapii uzależnień;
» leczenie pacjentów bez ich zgody odbywa się na podstawie
skierowania z gminnej komisji do spraw rozwiązywania problemów
alkoholowych lub postanowienia sądu.
Do poradni leczenia uzależnień nie jest wymagane skierowanie!
Leczenie w warunkach szpitalnych
Pacjenci kierowani są na leczenie stacjonarne przez lekarzy ubezpieczenia
zdrowotnego, gabinety prywatne i na mocy postanowienia sądu.
» skierowanie do szpitala psychiatrycznego oraz do psychiatrycznego
zakładu opieki długoterminowej (opiekuńczo-leczniczego lub
pielęgnacyjno-opiekuńczego) wydaje lekarz po zbadaniu pacjenta.
81
Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień
W przypadku psychiatrycznego zakładu opieki długoterminowej nie
obowiązuje Skala Bart hel.
W nagłych przypadkach  » osoba z zaburzeniami psychicznymi może
być przyjęta do szpitala psychiatrycznego bez skierowania, po
osobistym jej zbadaniu przez lekarza izby przyjęć;
» w ramach świadczeń udzielanych w warunkach stacjonarnych
świadczeniodawca zobowiązany jest zapewnić pacjentowi bezpłatne,
niezbędne badania diagnostyczne, leki i wyroby medyczne będące
przedmiotami ortopedycznymi oraz środki pomocnicze;
» w trakcie hospitalizacji świadczeniodawcę obowiązuje zakaz
wystawiania ubezpieczonemu recept na leki, preparaty diagnostyczne,
wyroby medyczne do realizacji w aptekach ogólnodostępnych;
» przyjęcie osoby z zaburzeniami psychicznymi do szpitala
psychiatrycznego następuje za jej pisemną zgodą;
» przyjęcie do szpitala psychiatrycznego osoby małoletniej
lub ubezwłasnowolnionej następuje za pisemną zgodą jej
przedstawiciela ustawowego;
» leczenie psychiatryczne jest w całości fi nansowane przez NFZ.
Przepustka
Za zgodą lekarza lub kierownika psychiatrycznego zakładu opieki
długoterminowej pacjent może uzyskać przepustkę. Na czas jej trwania
świadczeniodawca powinien zaopatrzyć pacjenta w niezbędne leki,
wyroby medyczne i środki pomocnicze. W całodobowych oddziałach
psychiatrycznych i leczenia uzależnień możliwe jest udzielanie zgody na
przepustkę na okres do trzech dni, a w uzasadnionych przypadkach,
w związku z wydarzeniami losowymi – do siedmiu dni.
Łączny czas przebywania na przepustkach w całodobowych oddziałach
psychiatrycznych i leczenia uzależnień nie może przekraczać 25% czasu
trwania hospitalizacji. W psychiatrycznym zakładzie opieki długoterminowej
(opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym) łączny czas
przebywania na przepustkach nie może przekraczać 8% (30 dni) w roku
kalendarzowym.
Świadectwo o stanie zdrowia osoby z zaburzeniami psychicznymi,
orzeczenie, opinię lub skierowanie do innego lekarza lub psychologa
albo zakładu opieki zdrowotnej może być wydane przez lekarza
wyłącznie po uprzednim osobistym zbadaniu tej osoby.
!
VADEMECUM
82
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Stany nagłe. Zagrożenie życia
Stan nagły to stan, w którym odroczenie w czasie pomocy medycznej
może skutkować utratą zdrowia lub życia.
Stany nagłe, bezpośrednio zagrażające życiu to między innymi:
» utrata przytomności,
» zaburzenia świadomości,
» drgawki,
» nagły, ostry ból w klatce piersiowej,
» zaburzenia rytmu serca,
» nasilona duszność,
» nagły ostry ból brzucha,
» uporczywe wymioty,
» gwałtownie postępujący poród,
» ostre i nasilone reakcje uczuleniowe (wysypka, duszność) będące
efektem zażycia leku, ukąszenia, czy użądlenia przez jadowite
zwierzęta,
» zatrucia lekami, środkami chemicznymi czy gazami,
» rozległe oparzenia,
» udar cieplny,
» wyziębienie organizmu,
» porażenie prądem,
» podtopienie lub utonięcie,
» agresja spowodowana chorobą psychiczną,
» dokonana próba samobójcza,
» upadek z dużej wysokości,
» rozległa rana będąca efektem urazu,
» urazy kończyn dolnych, uniemożliwiające samodzielne poruszanie się.
W stanach nagłych świadczenia opieki zdrowotnej udzielane są
niezwłocznie i bez skierowania, a pacjent ma prawo skorzystać
z pomocy pielęgniarki, położnej, lekarza, czy też szpitala, którzy nie
mają podpisanej umowy z Funduszem.
!
83
Stany nagłe. Zagrożenie życia
W sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia pacjenta, należy wezwać
karetkę pogotowia ratunkowego.
Aby wezwać pogotowie ratunkowe, należy zadzwonić:
» z telefonu stacjonarnego na numer 999,
» z telefonu komórkowego na numer 999 lub 112.
Najważniejsze informacje, które należy podać po zgłoszeniu dyspozytora:
» dokładne miejsce zdarzenia (adres, lokalizacja, punkty
orientacyjne),
» powód wezwania,
» kto potrzebuje pomocy,
» kto wzywa zespół ratownictwa medycznego.
Należy odpowiadać na pytania dyspozytora, dostosować się do jego
zaleceń w zakresie udzielenia pierwszej pomocy. Przyjęte wezwanie
powinno zostać potwierdzone przez dyspozytora.
Ratownictwo medyczne
Zadania związane bezpośrednio z ratowaniem zdrowia i życia w stanach
nagłych realizowane są w ramach systemu ratownictwa medycznego.
Po przyjeździe na miejsce wezwania, ratownicy udzielają choremu
pierwszej pomocy i – gdy jest taka potrzeba – zawożą go do szpitala.
Pacjent nie ma wpływu na to, do którego szpitala zostanie przewieziony.
Udzielający pomocy doraźnej zespół ratownictwa medycznego transportuje
bowiem chorego do najbliższej placówki, wskazanej przez dyspozytora lub
koordynatora medycznego.
Izba przyjęć
W przypadku subiektywnego poczucia zagrożenia życia lub w sytuacjach
nagłych pacjent ma prawo skorzystać z pomocy doraźnej w szpitalnej
izbie przyjęć bez skierowania. W razie konieczności pacjent jest w izbie
zabezpieczany medycznie i transportowany do innej, specjalistycznej
placówki.
Izba przyjęć nie jest miejscem, w którym udzielane są porady planowe.
Świadczenia planowe pacjent może otrzymać w ciągu dnia, w trybie
ambulatoryjnym, u swojego lekarza rodzinnego lub lekarza specjalisty.
W izbie przyjęć udzielane są świadczenia wyłącznie w trybie nagłym.
VADEMECUM
84
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Szpitalny oddział ratunkowy (SOR)
W szpitalnym oddziale ratunkowym udzielana jest pomoc chorym
znajdującym się w stanie zagrożenia zdrowia i życia, np. z powodu
wypadku, urazu, czy też zatrucia. Do szpitalnego oddziału ratunkowego
pacjent może zgłosić się bez skierowania.
Nie obowiązuje rejonizacja. Pomoc udzielana jest niezależnie od miejsca
zamieszkania pacjenta i miejsca zdarzenia.
Ze świadczeń szpitalnego oddziału ratunkowego nie należy korzystać
w celu uzyskania:
» recepty na stosowane przewlekle leki;
» konsultacji specjalistycznych i badań dodatkowych, poza niezbędnymi
w danym momencie;
» zwolnienia lekarskiego, wniosku do ZUS, skierowania do sanatorium
oraz innych zaświadczeń i druków medycznych niezwiązanych
z aktualnym zachorowaniem.
Szpitalny oddział ratunkowy jest przeznaczony dla pacjentów
wymagających pomocy w stanie nagłym, ale nie zastępuje lekarza
podstawowej opieki zdrowotnej ani lekarza poradni specjalistycznej.
!
85
Przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze
Przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze
Podstawą do uzyskania dofinansowanego przedmiotu ortopedycznego lub
środka pomocniczego jest zlecenie na zaopatrzenie w wyrób medyczny
będący przedmiotem ortopedycznym lub środkiem pomocniczym.
W razie jakichkolwiek wątpliwości pracownik NFZ ma prawo zweryfikować
dane przedstawione w zleceniu. Zlecenie może być dostarczone do NFZ
osobiście przez pacjenta, inną osobę w jego imieniu lub drogą pocztową.
Informacje o punktach, w których potwierdzane są zlecenia na zaopatrzenie
ortopedyczne można uzyskać w oddziale wojewódzkim NFZ lub na jego
stronie internetowej.
Uwaga! Od 1 stycznia 2010 r. obowiązują nowe wzory zleceń na
zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi
i środkami pomocniczymi:
» zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne będące przedmiotami
ortopedycznymi i w środki pomocnicze (z wyłączeniem środków
pomocniczych przysługujących comiesięcznie) – wystawiane przez
upoważnionego lekarza ubezpieczenia zdrowotnego;
» zlecenie na zaopatrzenie w środki pomocnicze przysługujące
comiesięcznie, które składa się z dwóch części:
- „Część A” – wystawiana przez upoważnionego lekarza\felczera
ubezpieczenia zdrowotnego,
- „Część B” – wystawiana przez oddział Funduszu.
Uwaga! Karty zaopatrzenia na środki pomocnicze przysługujące
comiesięcznie, wystawione przed dniem 1 stycznia 2010 r. zachowują
ważność na czas ich wydania, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia
2010 r.
Lekarz zobowiązany jest do odnotowania wystawienia zlecenia
w karcie zaopatrzenia lub „Części B” zlecenia. !
Wystawione zlecenie musi zostać potwierdzone przez oddział
wojewódzki NFZ, do którego został zgłoszony pacjent. !
VADEMECUM
86
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Comiesięczne zaopatrzenie w środki pomocnicze
Podstawą do zaopatrzenia w:
» zestawy infuzyjne do osobistych pomp insulinowych,
» pieluchy anatomiczne, pielucho majtki,
» sprzęt stomijny,
» cewniki, worki do zbiórki moczu,
jest prawidłowo wypełniona „Część A” zlecenia na zaopatrzenie w środki
pomocnicze przysługujące comiesięcznie wraz z ważną, wystawioną
i potwierdzoną przez oddział wojewódzki NFZ, „Częścią B” tego
zlecenia.
„Część B” zlecenia wystawiana jest przez oddział wojewódzki NFZ
na podstawie „Części A” pierwszego zlecenia na środek pomocniczy
przysługujący comiesięcznie, maksymalnie na okres 12 miesięcy, lub
na okres określony w dokumencie potwierdzającym uprawnienia do
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Wystawiane przez zlecającego „Części A” zleceń, w okresie ważności
„Części B”, nie wymagają potwierdzenia przez oddział Funduszu.
Realizacja zlecenia następuje u świadczeniodawcy, który ma zawartą
umowę z NFZ. Informacja o miejscach realizacji znajduje się na stronach
internetowych i w siedzibach oddziałów wojewódzkich Funduszu.
Świadczeniodawca realizujący zlecenie powinien odnotować w karcie (lub
w „Części B” zlecenia) jego realizację, wpisując słownie miesiąc, którego
dotyczy zaopatrzenie, a na zleceniu – datę otrzymania przez pacjenta
zaopatrzenia w środki pomocnicze.
Zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia, środki pomocnicze
przysługują „raz na miesiąc”, dlatego realizacja zleceń na dany miesiąc
możliwa jest wyłącznie do ostatniego dnia danego miesiąca. Zasada
ta obowiązuje również w przypadku realizacji zlecenia na zaopatrzenie
w środki comiesięczne, wystawionego na okres nie dłuższy niż trzy kolejne
miesiące z zachowaniem 30 dniowego terminu ważności zlecenia.
Zlecenie na środki pomocnicze przysługujące comiesięcznie jest ważne do
końca miesiąca, na który zostało wystawione, nie dłużej jednak niż 30 dni. !
87
Przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze
Przedmioty ortopedyczne i pozostałe środki pomocnicze (niecykliczne)
Ten rodzaj zaopatrzenia wydawany jest na zlecenie lekarza. Pacjent
może zrealizować takie zlecenie – potwierdzone i zaewidencjonowane –
u każdego świadczeniodawcy, który podpisał umowę z Funduszem.
Należy pamiętać, że zlecenie traci ważność po upływie 30 dni od daty
jego wystawienia. Datą realizacji świadczenia jest data odbioru (wpisana
w zleceniu). Od niej obliczany będzie okres użytkowania, po którym
przysługuje ponowne zaopatrzenie.
Szczegółowy wykaz przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych
oraz osoby uprawnione do wystawiania zleceń określa rozporządzenie
ministra zdrowia.
W przypadku braku środków finansowych na refundację zaopatrzenia
w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze oddział Funduszu tworzy
ewidencję zleceń oczekujących na potwierdzenie, a ważność zlecenia
zostaje przedłużona o czas oczekiwania w kolejce na potwierdzenie
zlecenia. Od daty odbioru obliczany będzie okres użytkowania, po którym
przysługuje ponowne zaopatrzenie.
Zasady finansowania
Wyroby medyczne będące przedmiotami ortopedycznymi i środki
pomocnicze pacjent otrzymuje na własność. NFZ finansuje je do wysokości
limitu ceny określonego w przepisach ministra zdrowia (100%, 70%, 50%).
Jeśli cena wybranego przez pacjenta przedmiotu jest wyższa niż cena
określona limitem, pacjent dopłaca różnicę pomiędzy ceną brutto a kwotą
refundacji.
Prawo do nabycia bezpłatnych (do wysokości limitu) przedmiotów
ortopedycznych i środków pomocniczych, na podstawie zlecenia lekarza
lub felczera ubezpieczenia zdrowotnego, przysługuje:
» inwalidom wojennym i wojskowym,
» cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych,
Zlecenie wystawia określony specjalista, np. zlecenie na aparat
słuchowy – laryngolog, na soczewki okularowe – okulista, a na protezę
piersi – onkolog.
!
VADEMECUM
88
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
» osobom represjonowanym,
» uprawnionym żołnierzom lub pracownikom, w zakresie leczenia
urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza
granicami państwa.
Naprawy sprzętu
Podstawą do naprawy przedmiotu ortopedycznego podlegającego
dofinansowaniu (np. wózka inwalidzkiego, aparatu ortopedycznego,
protezy kończyny) jest wniosek o wykonanie naprawy. Druk wniosku
można otrzymać w oddziale wojewódzkim NFZ lub pobrać z jego
strony internetowej. Wypełniony przez pacjenta wniosek musi zostać
potwierdzony w oddziale wojewódzkim Funduszu.
Zlecenie na naprawę traci ważność po upływie 30 dni od daty
potwierdzenia.
Realizacja napraw odbywa się u świadczeniodawcy, u którego pacjent
dokonał zakupu przedmiotu ortopedycznego.
89
Recepty i leki
Recepty i leki
Pacjent ma prawo do refundowanych leków i wyrobów medycznych na
podstawie recepty. Receptę może wystawić również lekarz, który nie
jest lekarzem ubezpieczenia zdrowotnego, ale posiada uprawnienia
do wykonywania zawodu oraz zawarł z NFZ umowę upoważniającą do
wystawienia recept podlegających refundacji.
Dane dotyczące placówki oraz lekarza wystawiającego receptę
muszą być naniesione na recepcie w formie pieczęci lub nadruku
(patrz s. 105 Wzór recepty). Pieczątka imienna lekarza musi zawierać
imię i nazwisko oraz numer prawa wykonywania zawodu. Pieczątka
nagłówkowa placówki musi zawierać: nazwę jednostki, adres, numer
telefonu i identyfikator jednostki, którym jest dziewięć pierwszych
cyfr numeru REGON + trzycyfrowa, siódma część resortowego kodu
identyfikacyjnego (jeśli został placówce nadany).
Farmaceuta może jedynie poprawić informacje na recepcie (adres
pacjenta, nr PESEL, nr oddziału wojewódzkiego NFZ). Nie może jednak
dopisywać danych.
Zaniedbanie ze strony lekarza wystawiającego receptę może oznaczać
trudności w uzyskaniu leku przez pacjenta.
Refundacji podlegają
» Podstawowe leki ratujące życie lub niezbędne do odpowiedniej terapii.
Odpłatność za nie jest ryczałtowa i wynosi 3,20 zł do wysokości limitu
(górna granica kwoty refundowanej za dany lek).
» Leki wspomagające lub uzupełniające działanie leków podstawowych,
odpłatność za nie wynosi 30% lub 50% ceny leku do wysokości
limitu.
» Leki i wyroby medyczne stosowane w przypadku wybranych chorób
przewlekłych, które są najczęściej bezpłatne.
» Leki recepturowe sporządzane z surowców farmaceutycznych oraz
leków gotowych zamieszczonych w wykazach leków podstawowych
i uzupełniających, jeżeli ich dawka przepisana przez lekarza jest
Błędnie lub niekompletnie wypisana recepta skutkuje odesłaniem
pacjenta do lekarza wystawiającego receptę. !
VADEMECUM
90
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
mniejsza od najmniejszej zarejestrowanej dawki leku gotowego
w formie stałej stosowanej doustnie. Odpłatność za nie jest
ryczałtowa i wynosi 5 zł.
Termin realizacji recept
» Nie może przekroczyć siedmiu dni od daty jej wystawienia w przypadku
recepty na antybiotyki oraz recepty wystawionej w ramach pomocy
doraźnej.
» Nie może przekroczyć 30 dni od daty jej wystawienia dla pozostałych
recept.
» nie może przekroczyć 120 dni od daty jej wystawienia w przypadku
realizacji recepty na leki sprowadzane z zagranicy dla użytkowników
indywidualnych na zasadach określonych w odrębnych przepisach,
jak również na preparaty immunologiczne wytwarzane dla
indywidualnego pacjenta.
» nie może przekroczyć 90 dni od daty jej wystawienia w przypadku
realizacji recepty na preparaty immunologiczne dla indywidualnego
pacjenta.
Uprawnienia dodatkowe
Kategorie dodatkowych uprawnień przysługujących pacjentom
uprzywilejowanym:
IB (Inwalida Wojenny) – inwalidom wojennym oraz osobom
represjonowanym, ich współmałżonkom pozostającym na ich wyłącznym
utrzymaniu, wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych
inwalidach wojennych oraz osobach represjonowanych, uprawnionym
do renty rodzinnej, przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki oznaczone
symbolami „Rp” lub „Rpz”, dopuszczone do obrotu na terytorium
Farmaceuta ma obowiązek poinformować pacjenta o możliwości
nabycia innego leku niż przepisany na recepcie (leku o tej samej
nazwie międzynarodowej, dawce, postaci farmaceutycznej i o tym
samym wskazaniu terapeutycznym), którego cena nie przekracza
limitu ceny. Nie dotyczy to sytuacji, kiedy lekarz dokonał na recepcie
adnotacji: „nie zamieniać”.
!
91
Recepty i leki
Rzeczypospolitej Polskiej, za wyjątkiem leków recepturowych, które
wydawane są na podobnych zasadach jak dla ubezpieczonych.
IW (Inwalida Wojskowy) – inwalidom wojskowym oraz niewidomym
ofi arom działań wojennych, przysługuje bezpłatne do wysokości limitu
zaopatrzenie w leki z listy podstawowej i uzupełniającej.
ZK (Zasłużony Honorowy Dawca Krwi) – Zasłużeni Honorowi Dawcy Krwi
otrzymują leki z listy podstawowej i uzupełniającej bezpłatnie do wysokości
limitu oraz leki, które mogą stosować w związku z oddawaniem krwi.
Zasłużony Honorowy Dawca Przeszczepu – Zasłużeni Honorowi
Dawcy Przeszczepu otrzymują leki z listy podstawowej i uzupełniającej do
wysokości limitu oraz leki, które mogą stosować w związku z oddawaniem
szpiku lub innych regenerujących się komórek, tkanek i narządów.
PO – osoby wykonujące powszechny obowiązek obrony otrzymują
bezpłatnie i bez dopłaty do limitu wszystkie leki z listy podstawowej
i uzupełniającej oraz leki recepturowe.
AZ – uprawnieni pracownicy i byli pracownicy zakładów produkujących
wyroby zawierające azbest otrzymują bezpłatnie leki związane z chorobami
wywołanymi pracą przy azbeście wyszczególnione w osobnym wykazie.
CN – nieubezpieczone kobiety w okresie ciąży, porodu lub połogu
otrzymują leki i wyroby medyczne związane z ciążą, porodem i połogiem
na takich samych zasadach jak inni ubezpieczeni.
DN – nieubezpieczeni do ukończenia 18. roku życia mają prawo do
świadczeń na zasadach i w zakresie określonym dla ubezpieczonych.
IN – osoby nieubezpieczone, mające prawo do bezpłatnych świadczeń
zdrowotnych w zakresie określonym odrębnymi przepisami.
Osoby posiadające dodatkowe uprawnienia do zaopatrzenia w leki
zobowiązane są do przedstawienia lekarzowi wypisującemu receptę
dokumentu potwierdzającego uprawnienia.
!
VADEMECUM
92
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Warto wiedzieć
Finansowanie leków niedopuszczonych do obrotu w Polsce
W sytuacjach wyjątkowych ratowania życia lub zdrowia ubezpieczonego,
refundowane mogą być leki sprowadzane z zagranicy. Pacjent ubiegający
się o refundację tego typu leku musi wystąpić do oddziału wojewódzkiego
NFZ, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania. Wniosek wraz
z zaświadczeniem lekarza prowadzącego, uzasadniającym potrzebę
stosowania leku, musi być podpisany przez ministra zdrowia.
Kontynuacja leczenia
Lekarz ubezpieczenia zdrowotnego leczący pacjenta w poradni
specjalistycznej zobowiązany jest do pisemnego informowania lekarza
rodzinnego, o rozpoznaniu, sposobie leczenia, rokowaniu, ordynowanych
lekach, okresie ich stosowania i dawkowaniu oraz wyznaczonych
wizytach kontrolnych.
Na podstawie zaświadczenia wydanego przez lekarza specjalistę,
z rozpoznaniem choroby i zalecaną farmakoterapią, lekarz rodzinny może
wystawiać recepty przez okres wskazany w zaświadczeniu od lekarza
specjalisty.
Leki w trakcie leczenia szpitalnego
Pacjentowi przebywającemu i leczonemu w szpitalu należą się w ramach
tego leczenia wszystkie niezbędne świadczenia – także leki, których
zażywanie wynika z przyczyn hospitalizacji.
Jeżeli w trakcie leczenia szpitalnego pacjent otrzyma receptę i wykupi lek,
który jest niezbędny w jego leczeniu, ma prawo zażądać rachunków za
dodatkowe wydatki – z wyraźnym zapisem, kto i za co wystawia rachunek.
Przy wypisie ze szpitala lekarz powinien wystawić pacjentowi receptę
na leki i zlecenia na środki pomocnicze lub wyroby medyczne będące
środkami ortopedycznymi zlecone w karcie informacyjnej.
Niedopuszczalne jest wypisywanie recept i zmuszanie pacjentów
do wykupienia leków koniecznych do prowadzenia leczenia
w szpitalu.
!
93
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne
Informacje dodatkowe
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne
Osoby zamieszkałe na terenie Polski, które nie są objęte powszechnym
ubezpieczeniem zdrowotnym w Narodowym Funduszu Zdrowia mogą
nabyć prawo do świadczeń opieki zdrowotnej korzystając z tzw.
ubezpieczenia dobrowolnego.
Osoba ubiegająca się o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym
powinna przedstawić dokument tożsamości oraz dokument potwierdzający
ostatni okres ubezpieczenia. Może to być np. zaświadczenie z zakładu
pracy potwierdzające opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne,
potwierdzenie dowodu wpłaty ostatniej składki na ubezpieczenie
zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
zaświadczenie potwierdzające fakt ubezpieczenia z urzędu pracy itp.
Ponadto należy wypełnić wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem
zdrowotnym i podpisać dwa egzemplarze umowy. Umowa zawierana jest
na czas nieokreślony.
Objęcie ubezpieczeniem dobrowolnym uzależnione jest od wniesienia
opłaty dodatkowej na rachunek NFZ. Wysokość tej opłaty uwarunkowana
jest okresem, w którym osoba ubezpieczająca się dobrowolnie nie była
objęta ubezpieczeniem zdrowotnym.
Jeżeli przerwa w ubezpieczeniu zdrowotnym i opłacaniu składek wynosiła
nieprzerwanie:
» od 3 miesięcy do roku – opłata wynosi 20% dochodów przyjętych
jako podstawa wymiaru składki.
» powyżej roku do 2 lat – opłata wynosi 50% dochodów przyjętych
jako podstawa wymiaru składki.
» powyżej 2 lat do 5 lat – opłata wynosi 100% dochodów przyjętych
jako podstawa wymiaru składki.
» powyżej 5 lat do 10 lat – opłata wynosi 150% dochodów przyjętych
jako podstawa wymiaru składki.
» powyżej 10 lat – opłata wynosi 200% dochodów przyjętych jako
podstawa wymiaru składki.
Opłata dodatkowa wnoszona jest przed podpisaniem umowy na konto
oddziału wojewódzkiego NFZ.
VADEMECUM
94
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
W uzasadnionych przypadkach, na wniosek osoby ubezpieczającej się,
dyrektor oddziału Funduszu może odstąpić od pobrania opłaty dodatkowej
lub rozłożyć ją na raty miesięczne, jednak nie więcej niż na dwanaście
rat.
Osoba, która zawarła umowę o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne ma
obowiązek zgłosić do ubezpieczenia członków rodziny, którzy nie podlegają
obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Zgłoszenie
do ubezpieczenia członków rodziny nie wiąże się z koniecznością
odprowadzania dodatkowej składki.
Obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej oraz zgłoszenia do ubezpieczenia
nie mają:
» cudzoziemcy:
- studenci i uczestnicy studiów doktoranckich;
- absolwenci, którzy odbywają w Polsce obowiązkowy staż;
- członkowie zakonów, alumni wyższych seminariów duchownych
i teologicznych, postulantki, nowicjusze i junioryści zakonów i ich
odpowiednicy;
- osoby odbywające staż adaptacyjny;
- osoby odbywające kursy języka polskiego lub kursy
przygotowawcze do podjęcia nauki w języku polskim;
» korzystający z pracy wolontariusza, zgłaszający go do ubezpieczenia
dobrowolnego.
Po zawarciu umowy ubezpieczony powinien udać się do oddziału lub
inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), aby dokonać
zgłoszenia do ubezpieczenia poprzez złożenie druku ZUS ZZA
(Zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego). W celu zgłoszenia członków
rodziny należy złożyć druk ZUS ZCNA. Druk zgłoszenia do ZUS stanowi
integralną część umowy.
Ubezpieczony oraz członkowie jego rodziny zgłoszeni do ubezpieczenia
uzyskują prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego
z dniem określonym w umowie.
!
95
Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne
Dowodem ubezpieczenia dla osoby, która podpisała umowę, jest
egzemplarz umowy wraz z drukiem zgłoszenia do ZUS i dowodem
opłacenia składki za ostatni miesiąc, zaś dla członków rodziny tej osoby
– egzemplarz umowy, druk ZUS ZCNA (wymienieni są tam członkowie
rodziny) oraz dowód opłacenia przez osobę ubezpieczoną składki za
ostatni miesiąc.
Składka z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego opłacana
jest za miesiąc poprzedni w terminie do 15. dnia następnego miesiąca,
np. za lipiec do 15. sierpnia.
W 2010 roku wysokość składki wynosi 9% podstawy wymiaru.
Składki należy wpłacać na konto ZUS.
Podstawy wymiaru składki
» Dla osoby zgłaszającej wolontariusza – kwota odpowiadająca
minimalnemu wynagrodzeniu.
» Dla cudzoziemców – studentów i uczestników studiów
doktoranckich, absolwentów, którzy odbywają w Polsce
obowiązkowy staż, dla odbywających staż adaptacyjny, a także
członków zakonów, alumnów wyższych seminariów duchownych
i teologicznych, postulantek, nowicjuszy i juniorystów zakonów
i ich odpowiedników oraz dla odbywających kursy języka
polskiego lub kursy przygotowawcze do podjęcia nauki w języku
polskim – kwota odpowiadająca wysokości świadczenia
pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów
o świadczeniach rodzinnych.
» Dla pozostałych osób ubezpieczających się dobrowolnie – kwota
deklarowanego miesięcznego dochodu, nie niższa jednak od
kwoty odpowiadającej przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu
w sektorze przedsiębiorstw z poprzedniego kwartału, włącznie
z wypłatami z zysku, ogłaszanemu przez prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego w Monitorze Polskim.
Osoby, dla których podstawę wymiaru składki stanowi przeciętne
miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw powinny pamiętać,
że wysokość tego wynagrodzenia ulega zmianie co kwartał.
VADEMECUM
96
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Każdorazowa zmiana podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie
zdrowotne podawana jest przez GUS (www.stat.gov.pl) do publicznej
wiadomości po 15. dniu miesiąca rozpoczynającego kolejny kwartał.
Informację o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne można uzyskać
w oddziale wojewódzkim Funduszu lub na jego stronach internetowych.
Rozwiązanie umowy
» Umowa może zostać rozwiązana przez osobę ubezpieczoną
dobrowolnie w drodze pisemnego poinformowania NFZ o rezygnacji
z ubezpieczenia. Umowa nie może zostać rozwiązana z datą
wsteczną.
» Rozwiązanie umowy następuje po upływie miesiąca zaległości
w opłacaniu składek.
» Umowa wygasa w przypadkach określonych w obowiązujących
przepisach prawa, np. z chwilą przeniesienia miejsca zamieszkania
ubezpieczającego się poza granice Polski.
» Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne wygasa również w przypadku
stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego
na podstawie art. 66 Ustawy.
» Umowa zostaje rozwiązana również w przypadku:
- podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu,
- pracy\prowadzenia działalności na własny rachunek,
w innym niż Polska kraju Unii Europejskiej lub EFTA.
Rozwiązanie umowy lub jej wygaśnięcie nie powoduje anulowania
obowiązku wpłacenia składek należnych za okres, w którym umowa
obowiązywała.
!
97
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego – EKUZ
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego – EKUZ
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego jest dokumentem
uprawniającym do korzystania ze świadczeń zdrowotnych podczas
pobytu w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej lub EFTA
(Szwajcaria, Norwegia, Islandia, Liechtenstein).
Na EKUZ znajdują się następujące informacje:
» imię i nazwisko,
» data urodzenia,
» PESEL,
» numer identyfikacyjny instytucji, która wydała kartę,
» numer identyfikacyjny karty,
» data ważności karty.
Każde państwo członkowskie wydaje kartę we własnym języku
urzędowym, zawierającą ten sam zestaw danych.
Prawo do EKUZ
Prawo do otrzymania Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego
mają osoby ubezpieczone w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz:
» osoby objęte decyzją wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej
ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy;
» nieubezpieczone kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu posiadające
obywatelstwo polskie i miejsce zamieszkania na terytorium RP;
» osoby posiadające miejsce zamieszkania na terytorium RP, które nie
ukończyły 18. roku życia;
» osoby bezrobotne zarejestrowane w Urzędzie Pracy;
» osoby uprawnione z państw EFTA posługujące się poświadczeniami
wydanymi na podstawie formularzy E109 albo E121.
Każda osoba ubezpieczona, także członek rodziny, otrzymuje własną
kartę. Gdy za granicę wyjeżdża czteroosobowa rodzina, każdy jej
członek, także dziecko, powinien zaopatrzyć się w EKUZ.
VADEMECUM
98
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Karta jest wydawana osobom wyjeżdżającym czasowo do innego państwa
członkowskiego, np.:
» w celach turystycznych,
» w celu odwiedzenia rodziny lub znajomych,
» w celu podjęcia studiów,
» pracownikom oddelegowanym do pracy za granicę przez polskiego
pracodawcę,
» w celu poszukiwania pracy – do momentu podjęcia zatrudnienia.
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego nie przysługuje osobom,
które przestały podlegać polskiemu ustawodawstwu, np. w związku
z podjęciem pracy w innym państwie członkowskim oraz osobom, których
ubezpieczenie w NFZ wygasło.
Jak otrzymać EKUZ?
Aby otrzymać EKUZ, należy złożyć wniosek w oddziale wojewódzkim lub
delegaturze Funduszu. Wniosek można pobrać ze strony internetowej lub
otrzymać w oddziale NFZ.
Wypełniony wniosek wraz z załącznikami należy złożyć w oddziale
Funduszu:
» osobiście,
» pocztą,
» za pomocą elektronicznej skrzynki podawczej,
» pocztą elektroniczną (przy zachowaniu obowiązku osobistego
odbioru karty),
» faksem.
Do wniosku trzeba załączyć dokument potwierdzający ubezpieczenie
zdrowotne w NFZ (patrz: s. 12, Potwierdzenie prawa do świadczeń).
Dokumenty należy dostarczyć w oryginałach bądź poświadczonych
kopiach. Dokumenty ze zdjęciem (np. legitymację ubezpieczeniową lub
studencką) wystarczy okazać do wglądu.
Więcej informacji znajduje się na stronie www.nfz.gov.pl/ekuz.
Osoby ubezpieczone, które posługują się dokumentem
potwierdzającym prawo do świadczeń (np. EKUZ), a utraciły do nich
prawo, są zobowiązane do pokrycia kosztów leczenia, za które zapłacił
Fundusz.
!
99
Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego – EKUZ
Ważność karty
Od 1 stycznia 2011 r. ważność EKUZ liczona jest od dnia złożenia
wniosku o jej wydanie w oddziale wojewódzkim NFZ.
W związku z wyjazdem turystycznym Karta wydawana jest na:
» 5 lat – osobom pobierającym świadczenia emerytalne;
» 6 miesięcy – osobom ubezpieczonym:
- zatrudnionym,
- prowadzącym pozarolniczą i rolniczą działalność gospodarczą,
- pobierającym rentę,
- studentom zgłoszonym do ubezpieczenia zdrowotnego przez
uczelnię,
- członkom rodzin (w przypadku członka rodziny w wieku powyżej
18 lat – po przedstawieniu dokumentu potwierdzającego prawo
do świadczeń);
» 2 miesiące:
- osobom bezrobotnym zarejestrowanym w Urzędzie Pracy,
- niewymienione wcześniej osobom ubezpieczonym.
Kartę EKUZ ważną do 6 miesięcy mogą otrzymać:
» kobiety w okresie ciąży lub porodu, posiadające obywatelstwo polskie
i miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
» dzieci i młodzież do 18 roku życia (okres ważności karty kończy się
z dniem ukończenia przez te osoby 18 roku życia).
Kartę EKUZ ważną do 90 dni mogą otrzymać:
» osoby, które spełniają kryterium dochodowe do otrzymywania
świadczeń z pomocy społecznej i otrzymały decyzję np. wójta,
burmistrza (uprawnione na podstawie art. 54 ustawy o świadczeniach
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).
Kartę EKUZ ważną do 42 dni od dnia porodu mogą otrzymać:
» kobiety w okresie połogu, posiadające obywatelstwo polskie i miejsce
zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Osoba wyjeżdżająca do pracy otrzymuje Kartę tylko na okres do momentu
podjęcia pracy.
VADEMECUM
100
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Prawo do świadczeń z EKUZ
EKUZ uprawnia do korzystania z niezbędnych świadczeń zdrowotnych
w innym państwie członkowskim w zakresie, który umożliwi kontynuowanie
zaplanowanego pobytu w tym państwie. Zakres niezbędnych świadczeń
każdorazowo ustala lekarz. Karta uprawnia do świadczeń tylko
w tych placówkach, które działają w ramach powszechnego systemu
ochrony zdrowia. Jeżeli w ramach niego pobierane są opłaty od
ubezpieczonych, EKUZ nie zwalnia z poniesienia tych kosztów.
Za leczenie prywatne pacjent musi zapłacić we własnym zakresie.
Jeżeli osoba uprawniona do świadczeń zdrowotnych potrzebuje opieki
medycznej podczas pobytu za granicą, a nie posiada Europejskiej Karty
Ubezpieczenia Zdrowotnego, powinna skontaktować się z właściwym
oddziałem NFZ – telefonicznie, faksem lub za pośrednictwem osoby
pozostającej w Polsce.
Oddział wystawi wówczas papierowy Certyfikat zastępujący Europejską
Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego, który może zostać dostarczony pocztą
lub faksem. Posiadaczom Certyfikatu zastępującego Europejską Kartę
Ubezpieczenia Zdrowotnego przysługuje taki sam zakres uprawnień, jak
w przypadku EKUZ.
EKUZ nie daje żadnych uprawnień, jeżeli celem podróży jest planowane
leczenie.
Zakres świadczeń udzielanych osobom uprawnionym z innych krajów
W czasie pobytu w Polsce, obcokrajowiec legitymujący się EKUZ lub
certyfikatem ją zastępującym, ma prawo do świadczeń zdrowotnych, które
są niezbędne z medycznego punktu widzenia. Ich celem jest umożliwienie
kontynuowania pobytu tak, by chory nie musiał w celu leczenia wracać do
macierzystego kraju. Zakres tych niezbędnych świadczeń każdorazowo
ustala lekarz.
Świadczenia udzielane są na takich samych zasadach, jak
ubezpieczonemu w NFZ. Lekarz powinien potraktować uprawnionego
w taki sposób, jak osobę ubezpieczoną, czasowo przebywającą w jego
rejonie, którą przyjmuje po raz pierwszy.
EKUZ nie jest dowodem ubezpieczenia w Narodowym Funduszu
Zdrowia uprawniającym do świadczeń zdrowotnych na terytorium
Polski. Oznacza to, że osoba ubezpieczona w NFZ może posługiwać
się EKUZ wyłącznie w innych państwach członkowskich.
!
101
Załączniki
Załączniki
Świadczenia medycznej diagnostyki laboratoryjnej lub
diagnostyki obrazowej i nie obrazowej w POZ
Badania hematologiczne
» morfologia krwi obwodowej z wzorem odsetkowym,
» płytki krwi,
» retykulocyty;
» odczyn opadania krwinek czerwonych (OB),
» poziom glikozylacji hemoglobiny (HbA1c).
Badania biochemiczne i immunochemiczne w surowicy krwi
» sód,
» potas,
» wapń całkowity,
» żelazo,
» stężenie transferryny,
» mocznik,
» kreatynina,
» glukoza,
» test obciążenia glukozą,
» białko całkowite,
» proteinogram,
» albumina,
» białko C-reaktywne (CRP),
» kwas moczowy,
» cholesterol całkowity,
» cholesterol-HDL,
» cholesterol-LDL,
» triglicerydy (TG),
» bilirubina całkowita,
VADEMECUM
102
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
» bilirubina bezpośrednia,
» fosfataza alkaliczna (ALP),
» minotransferaza asparaginianowa (AST),
» aminotransferaza alaninowa (ALT),
» gammaglutamylotranspeptydaza (GGT),
» amylaza,
» kinaza kreatynowa (CK),
» fosfataza kwaśna całkowita (ACP),
» czynnik reumatoidalny (RF),
» miano antystreptolizyn O (ASO),
» hormon tyreotropowy (TSH),
» antygen HBs-AgHBs,
» VDRL.
Badania moczu
» ogólne badanie moczu z oceną mikroskopową osadu,
» ilościowe oznaczanie białka,
» ilościowe oznaczanie glukozy,
» ilościowe oznaczanie wapnia,
» ilościowe oznaczanie amylazy.
Badania kału
» badanie ogólne,
» pasożyty,
» krew utajona – metodą immunochemiczną.
Badania układu krzepnięcia
» wskaźnik protrombinowy (INR),
» czas kaolinowo-kefalinowy (APTT),
» fibrynogen.
103
Załączniki
Badania mikrobiologiczne
» posiew moczu z antybiogramem,
» posiew wymazu z gardła,
» ogólny posiew kału w kierunku pałeczek Salmonella, Shigella.
Badanie elektrokardiograficzne (EKG) w spoczynku
Badanie ultrasonograficzne (USG) jamy brzusznej
Zdjęcia radiologiczne
» zdjęcie klatki piersiowej w projekcji AP i bocznej;
» zdjęcia kostne – w przypadku kręgosłupa, kończyn i miednicy
w projekcji AP i bocznej,
» zdjęcie czaszki i zatok w projekcji AP i bocznej,
» zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej.
VADEMECUM
104
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Wykazy materiałów stomatologicznych
Wykaz materiałów stomatologicznych stosowanych przy udzielaniu
gwarantowanych świadczeń zdrowotnych
» materiał do wypełnień czasowych;
» cementy podkładowe na bazie wodorotlenku wapnia, cement
fosforanowy;
» cementy glasjonomerowe;
» kompozytowy materiał chemoutwardzalny do wypełniania ubytków
w zębach przednich górnych i dolnych (od 3+ do +3, od 3- do -3);
» amalgamat kapsułkowy typu non gamma 2;
» materiały do wypełnień kanałów korzeniowych;
» ćwieki gutaperkowe;
» masa wyciskowa alginatowa;
» masa do wycisków czynnościowych przy bezzębiu;
» nici chirurgiczne;
» szyny unieruchamiające, drut ligaturowy.
Wykaz dodatkowych materiałów stomatologicznych stosowanych
przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych przysługujących dzieciom
i młodzieży do ukończenia 18 roku życia
» światło utwardzalny materiał kompozytowy do wypełniania ubytków
w zębach siecznych i kłach w szczęce i żuchwie;
» laki szczelinowe;
» lakiery;
» cement chirurgiczny jako opatrunek przy zabiegach w obrębie
przyzębia.
Wykaz dodatkowych materiałów stomatologicznych stosowanych
przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych przysługujących kobietom
w ciąży i w okresie połogu
» cement chirurgiczny jako opatrunek przy zabiegach w obrębie
przyzębia.
105
Załączniki
Wzór recepty lekarskiej
Miejsce, w którym 1. wpisywany jest numer oddziału wojewódzkiego
NFZ, odpowiedni ze względu na miejsce zamieszkania pacjenta.
2. Uprawnienia pacjenta: IW, IB, ZK, AZ, PO, DN, CN, IN (w razie braku
uprawnień: „X”).
3. „P” w przypadku choroby przewlekłej lub „X” w przypadku braku
uprawnień.
4. Data realizacji („X” jeżeli nie jest określona).
VADEMECUM
106
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Identyfikatory oddziałów NFZ
01R – Dolnośląski Oddział NFZ we Wrocławiu.
02R – Kujawsko-Pomorski Oddział NFZ w Bydgoszczy.
03R – Lubelski Oddział NFZ w Lublinie.
04R – Lubuski Oddział NFZ w Zielonej Górze.
05R – Łódzki Oddział NFZ w Łodzi.
06R – Małopolski Oddział NFZ w Krakowie.
07R – Mazowiecki Oddział NFZ w Warszawie.
08R – Opolski Oddział NFZ w Opolu.
09R – Podkarpacki Oddział NFZ w Rzeszowie.
10R – Podlaski Oddział NFZ w Białymstoku.
11R – Pomorski Oddział NFZ w Gdańsku.
12R – Śląski Oddział NFZ w Katowicach.
13R – Świętokrzyski Oddział NFZ w Kielcach.
14R – Warmińsko-Mazurski Oddział NFZ w Olsztynie.
15R – Wielkopolski Oddział NFZ w Poznaniu.
16R – Zachodniopomorski Oddział NFZ w Szczecinie.
107
Załączniki
Adresy i telefony informacyjne oddziałów NFZ
Narodowy Fundusz Zdrowia – Centrala
ul. Grójecka 186, 02-390 Warszawa
tel. 22 572 60 42
infolinia 0 800 392 976
infolinia „kolejkowa” 0 800 132 648
infolinia@nfz.gov.pl
www.nfz.gov.pl
Wydział Skarg i Wniosków
tel. 22 572 60 21, 22 572 61 55, 22 572 61 95, 22 572 62 44
Dolnośląski Oddział Wojewódzki NFZ
50-525 Wrocław, ul. Joannitów 6,
tel. 71 194 88, 71 79 79 100
www.nfz-wroclaw.pl
Dział Skarg i Wniosków
tel. 71 797 91 34, 71 797 90 78, 71 797 91 12, 71 797 91 10
Kujawsko-Pomorski Oddział Wojewódzki NFZ
85-071 Bydgoszcz, al. Mickiewicza 15,
tel. 52 325 27 06, 52 325 28 96
www.nfz-bydgoszcz.pl
Sekcja ds. Skarg i Wniosków
tel. 52 325 27 37, 52 325 29 02
VADEMECUM
108
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Lubelski Oddział Wojewódzki NFZ
20-124 Lublin, ul. Szkolna 16
81 194 88, 81 531 05 00 do 02
www.nfz-lublin.pl
Sekcja Skarg i Wniosków
tel. 81 531 05 45
Lubuski Oddział Wojewódzki NFZ
65-057 Zielona Góra, ul. Podgórna 9b
tel. 68 194 88, 68 32 87 777 (całodobowo)
www.nfz-zielonagora.pl
Sekcja ds. Skarg i Wniosków
tel. 68 328 76 77, 68 328 76 76
Łódzki Oddział Wojewódzki NFZ
90-032 Łódź, ul. Kopcińskiego 58
tel. 42 194 88, 275 40 30
www.nfz-lodz.pl
Dział Skarg i Wniosków
tel. 42 275 41 40, 0 42 275 41 43
Małopolski Oddział Wojewódzki NFZ
31- 053 Kraków, ul. Ciemna 6,
tel. 12 194 88, 12 29 88 386
www.nfz-krakow.pl
Dział Skarg i Wniosków
tel. 12 298 83 03
109
Załączniki
Mazowiecki Oddział Wojewódzki NFZ
00-613 Warszawa, ul. Chałubińskiego 8
tel. 22 582 84 40, 22 582 84 42
www.nfz-warszawa.pl
Sekcja Skarg i Wniosków
tel. 22 480 43 43
Opolski Oddział Wojewódzki NFZ
45-315 Opole, ul. Głogowska 37
tel. 77 194 88, 77 40 20 100
www.nfz-opole.pl
Sekcja ds. Skarg i Wniosków oraz Monitorowania List Oczekujących
tel. 77 402 01 82
Podkarpacki Oddział Wojewódzki NFZ
35-032 Rzeszów ul. Zamkowa 8
tel. 17 194 88, 0 801 33 99 03
www.nfz-rzeszow.pl
Dział Skarg i Wniosków
tel. 17 860 41 70
Podlaski Oddział Wojewódzki NFZ
15-042 Białystok, ul. Pałacowa 3
tel. 85 194 88, 85 745 95 00
www.nfz-bialystok.pl
Sekcja Skarg i Wniosków
tel. 85 745 95 76, 85 745 95 77
VADEMECUM
110
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Pomorski Oddział Wojewódzki NFZ
80-865 Gdańsk, ul. Marynarki Polskiej 148
tel. 58 194 88, 58 751 25 00
www.nfz-gdansk.pl
Dział Skarg i Wniosków
tel. 58 321 86 26
Śląski Oddział Wojewódzki NFZ
40-844 Katowice, ul. Kossutha 13
tel. 32 735 19 00, 32 735 05 05
www.nfz-katowice.pl
Biuro Działu Skarg i Wniosków
tel. 32 735 05 13, 32 735 05 45
Świętokrzyski Oddział Wojewódzki NFZ
25-025 Kielce, ul. Jana Pawła II 9
tel. 41 194 88, 41 364 61 00
www.nfz-kielce.pl
Sekcja Skarg i Wniosków
tel. 41 364 61 06
Warmińsko-Mazurski Oddział Wojewódzki NFZ
10-561 Olsztyn, ul. Żołnierska 16
tel. 89 194 88, 0 800 133 773
www.nfz-olsztyn.pl
Sekcja Skarg i Wniosków
tel. 89 539 97 93
111
Załączniki
Wielkopolski Oddział Wojewódzki NFZ
61-823 Poznań, ul. Piekary 14/15
tel. 61 194 88, 61 850 60 36, 61 850 60 72, 0 800 800 805
www.nfz-poznan.pl
Dział Skarg, Wniosków i Informacji
tel. 61 850 60 75, 61 658 04 07, 61 658 04 51
Zachodniopomorski Oddział Wojewódzki NFZ
71-470 Szczecin, ul. Arkońska 45
tel. 91 194 88, 91 46 45 045, 91 425 11 50
www.nfz-szczecin.pl
Sekcja Skarg i Wniosków
tel. 91 425 10 50, tel./faks 91 425 10 52
VADEMECUM
112
Świadczenia opieki zdrowotnej fi nansowane ze środków publicznych
Rzecznik Praw Pacjenta
Biuro Rzecznika Praw Pacjenta
Al. Zjednoczenia 25
01-829 Warszawa
tel./faks: 22 833 08 86
sekretariat@bpp.gov.pl
www.bpp.gov.pl
Bezpłatna infolinia:
0 800 190 590 (pn. – pt. w godz. 9.00 – 21.00)
Biuro czynne: pn. – pt. w godz. 8.15 – 16.15
Przyjmowanie pacjentów: pn. – pt. w godz. 9.00 – 16.00
Prawnik biura przyjmuje: pn. – pt. w godz. 9.00 – 15.00
Konsultanci medyczni: pn. – czw. w godz. 15.30 – 19.30
113
Załączniki
Tablica informacyjna
Podstawowe informacje o tablicy
Wymiary tablicy
600 mm x 750 mm
Tło
białe
Kolor elementów
PANTONE DS 184-1U
(CMYK 100, 100, 0, 0)
Nazwa świadczeniodawcy
czcionka Arial bold 82 pt,
odległość między wierszami: 98,4 pt.
Jeżeli:
» w jednym budynku mieści się wielu świadczeniodawców, którzy
mają podpisaną umowę z Funduszem, można umieścić informację
o wszystkich zakładach opieki zdrowotnej w ramach jednej tablicy
(poniżej paska). Dopuszcza się przy tym stosowanie skrótów
np. NZOZ Xyz w Krakowie.
» brak jest miejsca na zainstalowanie pełnowymiarowej tablicy,
można ją proporcjonalnie zmniejszyć (pod warunkiem zachowania
proporcji logo NFZ oraz czytelności tekstu). Minimalna szerokość
tablicy to 500 mm, czyli ok. 17% różnicy w stosunku do wymiaru
podstawowego).
» świadczeniodawca udziela świadczeń w obiekcie zabytkowym,
dopuszczalne jest wykonanie tablicy ze stali w kolorze srebrnym,
pod warunkiem zachowania białego koloru tła dla logo NFZ (część
tablicy ponad paskiem).
SAMODZIELNY PUBLICZNY
CENTRALNY SZPITAL KLINICZNY
W WARSZAWIE
Wzór tablicy informacyjnej jest do pobrania ze strony internetowej NFZ
– www.nfz.gov.pl !

 

Narodowy Fundusz Zdrowia
www.nfz.gov.pl

,

Aktualności klubowe , , , , ,

One Comments to “Vademecum 2011-czyli świadczenia opieki zdrowotnej finansowane ze środków publicznych.”

  1. Jacek Mikołajczyk

    Bardzo obszerna jest treść zamieszczonego VADEMECUM :-( Jednak poczytać warto :-)

Leave a Reply

(wymagane)

(wymagane)